काय आहे आयकर विभागाची AIS प्रणाली ? ज्यामुळे होईल आयटीआर भरण्यास मदत

देशातील आयकर प्रणालीमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकार अनेक पावले उचलत आहे. अशा परिस्थितीत, कर भरण्याच्या प्रणालीमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी, केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाने (CBDT) वार्षिक माहिती विधान (AIS) ची नवीन कार्ये समाविष्ट केली आहेत. 2024-25 या आर्थिक वर्षासाठी प्राप्तिकर विवरणपत्र भरणे सुरू झाले आहे. अशा परिस्थितीत करदात्यांना AIS च्या माध्यमातून मोठी मदत मिळणार आहे.

AIS म्हणजेच वार्षिक माहिती विवरण, हे एका आर्थिक वर्षात तुम्ही केलेल्या प्रत्येक आर्थिक व्यवहाराचे खाते आहे. यामध्ये ते व्यवहार समाविष्ट आहेत, ज्यावर तुमच्यावर कर लादला जाऊ शकतो. हा फॉर्म 26AS चा तपशीलवार प्रकार आहे. फॉर्म 26AS मधील तपशीलांव्यतिरिक्त, AIS मध्ये बचत खात्यातील व्याज, लाभांश, भाडे, ठेवींवरील व्याज, सिक्युरिटीज किंवा स्थावर मालमत्तेची खरेदी आणि विक्री, कर परतावा आणि GST उलाढाल यासारखे 50 हून अधिक व्यवहार अहवाल आहेत. त्यात तुमच्या पॅन कार्डशी संबंधित सर्व व्यवहारांची नोंद असते.

तुम्हाला तुमचा AIS देखील जाणून घ्यायचा असेल, तर तुम्ही पॅन क्रमांक आणि पासवर्डच्या मदतीने आयकर ई-फायलिंग साइट eportal.incometax.gov.in वर लॉग इन करून ते तपासू शकता. लॉग इन केल्यानंतर तुम्हाला मेनूमध्ये AIS चा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक केल्यावर, अनुपालन पोर्टलची स्वतंत्र विंडो उघडेल. येथून तुम्ही AIS डाउनलोड करू शकता.

एआयएस प्रणालीमध्ये आता अनेक नवीन कार्ये जोडली गेली आहेत. यामुळे तुमचे आयटीआर फाइलिंगचे काम सोपे होईल. हे खालीलप्रमाणे आहेत.

• Whether feedback is shared for confirmation- सर्व AIS माहिती नेहमी बरोबर असणे आवश्यक नाही. त्यामुळे चुकीची माहिती दुरुस्त करण्यासाठी त्यामध्ये फीडबॅकचा पर्याय देण्यात आला आहे. आता या फीडबॅकचा अहवाल देण्यासाठी हे नवीन फंक्शन जोडण्यात आले आहे. हे तुम्हाला फीडबॅकची स्थिती कळू देते, तुम्ही पाठवलेला फीडबॅक AIS मध्ये तुमची चुकीची माहिती व्युत्पन्न केलेल्या स्त्रोतापर्यंत पोहोचला आहे की नाही.
• Feedback Shared On- या फंक्शनच्या मदतीने, रिपोर्टिंग एंटिटीसोबत फीडबॅक कोणत्या तारखेला शेअर केला गेला हे कळेल.
• Source Responded On- हे चरण अहवाल देणाऱ्या स्त्रोताने अभिप्रायाला प्रतिसाद दिल्याची तारीख उघड करेल.
• Source Response- या फंक्शनच्या मदतीने, करदात्याला फीडबॅकवर स्त्रोताने दिलेला प्रतिसाद कळेल.

आत्तापर्यंत अभिप्राय स्त्रोतापर्यंत पोहोचायचा. पण त्याची स्थिती कळत नव्हती. पण आता असे होणार नाही, CBDT ने AIS मध्ये आणलेल्या नवीन फंक्शनमुळे आता चूक सुधारण्यासाठी फीडबॅकची स्थिती देखील कळणार आहे.