बारावीच्या इतिहासात ‘हडप्पा संस्कृती’बाबत मोठा बदल, NCERT संचालकांनी दिले कारण

NCERT म्हणजेच राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद ही भारत सरकारने स्थापन केलेली संस्था आहे, जी शालेय शिक्षणाशी संबंधित बाबींवर केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारांना मदत आणि सूचना देण्याचे काम करते. आवश्यक असल्यास, वेळोवेळी पुस्तके बदलली जातात. नवीन पुस्तकांमध्ये हडप्पा संस्कृतीशी संबंधित कोणते बदल पाहायला मिळतील आणि हे का केले गेले ते जाणून घेऊया.

हरियाणातील सिंधू खोऱ्यातील राखीगढी येथील पुरातत्व स्त्रोतांकडून सापडलेल्या प्राचीन डीएनएच्या संशोधनात जे समोर आले आहे, ते पूर्वी अस्तित्वात असलेल्या माहितीला आव्हान देते. यामध्ये आर्यन इमिग्रेशनला खास नकार देण्यात आला आहे. नवीन संशोधन म्हणते की हडप्पा आणि वैदिक लोकांमधील संभाव्य संबंधांवर पुन्हा चांगले संशोधन करण्याची गरज आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, पुरातत्व शोधांमध्ये ठोस पुरावे सापडल्यानंतर, अभ्यासक्रमातील हडप्पा संस्कृतीच्या चित्रणात सुधारणा करण्याची गरज भासू लागली.

इयत्ता 12 व्यतिरिक्त, NCERT ने इयत्ता 7, 8, 10 आणि 11 च्या इतिहास आणि समाजशास्त्राच्या अभ्यासक्रमात बदल केले आहेत. तथापि, हडप्पा संस्कृतीच्या विटा, मोती आणि हाडे या शीर्षकाच्या अध्यायात प्रामुख्याने बदल करण्यात आले आहेत. भारताच्या इतिहासातील सामग्री भाग 1 मध्ये त्याचा समावेश आहे. नॅशनल एज्युकेशनल कौन्सिलने चॅप्टरमध्ये 3 नवीन परिच्छेद जोडले आहेत, ज्यामध्ये राखीगढीमध्ये अलीकडेच झालेल्या डीएनए संशोधनाबद्दल लिहिले आहे.

एनसीईआरटीचे संचालक डॉ.दिनेश प्रसाद सकलानी सांगतात की, आर्य बाहेरून आले होते, हा खूप जुना सिद्धांत होता. इतिहासकार डॉ. वसंत शिंदे यांचा एक जुना अहवाल आहे, ज्याच्या आधारे इतिहासाचा अभ्यासक्रम अद्ययावत करण्यात आला आहे. संशोधनात काहीतरी नवीन घडत असते, मग NCERT जुने सिद्धांत कसे शिकवणार? म्हणूनच आम्ही अपडेट केले आहे. उर्वरित अभ्यासक्रम फक्त 3 आणि 6 च्या वर्गात बदलण्यात आला आहे. इयत्ता 3 ही प्राथमिक शिक्षणाची सुरुवात आहे आणि इयत्ता 6वी ही माध्यमिकची सुरुवात मानली जाते, म्हणून NCERT ने या दोन्ही वर्गांसाठी नवीन अभ्यासक्रमाची पुस्तके जारी करण्याची योजना आखली आहे. ही पुस्तके NCFSE अनुरूप बनवणे आवश्यक आहे.

NCERT संचालक म्हणतात की NCERT वर्ग 6 साठी एक ब्रिज कोर्स आणि वर्ग 3 साठी संक्षिप्त मार्गदर्शक तत्त्वे देखील तयार केली जात आहेत, जेणेकरून NCF-SE 2023 नुसार अभ्यास केला जाऊ शकतो.