पॅरिस पॅरालिम्पिकमध्ये भारताची पदक जिंकण्याची प्रक्रिया सुरूच आहे. खेळांचा हा भव्य कार्यक्रम 8 सप्टेंबर रोजी संपणार आहे, परंतु त्याच्या एक दिवस आधी शनिवार 7 सप्टेंबर रोजी भारताच्या झोळीत आणखी 1 सुवर्णपदक आले. यासह भारताकडे आता 7 सुवर्ण आहेत. नवदीप सिंगने पुरुषांच्या भालाफेक F41 प्रकारात ही कामगिरी केली. या प्रकारात पदक जिंकणारा तो पहिला खेळाडू आहे. कमी उंचीचे खेळाडू या प्रकारात सहभागी होतात. नीरज चोप्रा पॅरिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकू शकला नाही, पण त्याला आपला प्रेरणास्रोत मानणाऱ्या नवदीपने समाजाच्या टोमणे ऐकत हे सुवर्ण जिंकून इतिहास रचला आहे. 4 फूट 4 इंच असलेल्या या हरियाणाच्या खेळाडूचा यशाचा हा टप्पा गाठण्याचा प्रवास अडचणींनी भरलेला आहे.
पॅरालिम्पिक 2024: कधी ऐकले होते कमी उंचीबद्दल टोमणे, आता नीरज चोप्राच्या चाहत्याने भालाफेकीत सुवर्ण जिंकून रचला इतिहास
24 वर्षीय नवदीपने तिसऱ्या प्रयत्नात 47.32 मीटर फेक केली होती, मात्र इराणचा ऍथलीट सदेघ बाईत सायाहने 47.64 मीटर फेक करून सुवर्णपदकावर कब्जा केला. मात्र, या स्पर्धेनंतर पॅरालिम्पिकच्या नियमांचे उल्लंघन केल्यामुळे त्याला अपात्र ठरवण्यात आले आणि नवदीपचे रौप्यपदक सुवर्णपदकात बदलले. यामुळे नवदीपच्या आनंदाला सीमा उरली नव्हती. हे यश त्याच्या उत्कटतेचे फळ आहे, कारण हरियाणातील बुआना लखू गावात लहानाचा मोठा झालेला नवदीप लहानपणापासूनच बौनेवादाचा बळी होता. आजूबाजूची मुले त्याला “बुटका” म्हणून टोमणे मारायचे. त्यामुळे त्याला घराबाहेर पडणे कठीण व्हायचे.
नवदीपने जेव्हा हा पराक्रम गाजवला, तेव्हा त्याचा भाऊ मनदीप शेओरान आणि आई मुकेश राणी त्याचा जयजयकार करत होत्या. सामना संपल्यानंतर त्याने इंडियन एक्सप्रेसला दिलेल्या मुलाखतीत खुलासा केला की, शेजारची सर्व मुले त्याला त्याच्या उंचीबद्दल चिडवत असत. यामुळे नवदीप अस्वस्थ झाला होता आणि त्याने स्वतःला खोलीत कोंडून घेतले. बरेच दिवस तो घराबाहेरही पडला नाही, पण 2012 पासून हे चित्र हळूहळू बदलू लागले. खरं तर, 2012 मध्ये नवदीपला राष्ट्रीय बाल पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आणि यामुळे त्याचा आत्मविश्वास वाढला.
नवदीपचा जन्म 2000 साली झाला. जेव्हा तो दोन वर्षांचा झाला, तेव्हा त्याच्या पालकांना समजले की त्यांच्या मुलाला बुटकेपणाचा त्रास आहे. दोघांनीही उपचारासाठी खूप प्रयत्न केले पण उपयोग झाला नाही. तो मोठा झाल्यावर गावातील मुले त्याला चिडवू लागली. यानंतर वडिलांनी त्याला बढती देण्यास सुरुवात केली. नवदीपचे वडील ग्रामसचिव तसेच कुस्तीपटू होते. त्यांनी नवदीपला ॲथलेटिक्समध्ये सहभागी होण्याची प्रेरणा दिली. त्यामुळे त्याच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल येऊ लागले. त्याने राष्ट्रीय स्तरावरील शालेय स्पर्धा जिंकली आणि 2012 मध्ये त्याला राष्ट्रीय बाल पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
पुरस्कार मिळाल्यानंतर चार वर्षांनी नवदीप प्रशिक्षणासाठी दिल्लीला गेला, जिथे त्याचे प्रशिक्षक नवल सिंग यांनी प्रशिक्षण सुरू केले. नवदीप गावात कुस्तीचे प्रशिक्षण घेत असे, पण नीरज चोप्राला अंडर-20 मध्ये विश्वविक्रम करताना पाहिले. यामुळे त्याला खूप प्रेरणा मिळाली आणि त्याने कुस्ती सोडून भालाफेक करायला सुरुवात केली. त्याचा भाऊ मनदीपने सांगितले की, त्याला मेरठ किंवा परदेशातून भाला आणायचा होता. त्यासाठी वडिलांना कर्जही घ्यावे लागले.