अखेर विनेश फोगटला मिळाले ‘मेडल’, सिल्व्हर नव्हे तर गोल्डने दूर झाले सर्व दु:ख !


विनेश फोगटने पॅरिस ऑलिम्पिक 2024 मध्ये चमकदार कामगिरी केली होती. तिने महिला कुस्तीच्या 50 किलो गटात अंतिम फेरी गाठली होती आणि ती सुवर्णपदक जिंकण्याची दावेदार मानली जात होती. तिच्यासह संपूर्ण देश विजयाच्या तयारीत होता, मात्र अंतिम सामन्यापूर्वी एका घटनेने सर्वांचेच हृदय पिळवटून टाकले. नियमांनुसार, वजन करताना तिचे वजन 100 ग्रॅम जास्त असल्याचे आढळून आले आणि आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीने (IOC) तिला अपात्र ठरवले. या निर्णयामुळे ती अंतिम स्पर्धेबाहेर तर राहिलीच, पण तिची रौप्यपदक मिळवण्याची संधीही गमावली. विनेशने या निर्णयाविरुद्ध क्रीडा लवादाच्या न्यायालय (सीएएस) या क्रीडा क्षेत्रातील सर्वात मोठ्या न्यायालयात दाद मागितली, परंतु हे प्रकरण निकालात निघाले नाही. परिणाम असा झाला की तिला पॅरिसहून रिकाम्या हाताने परतावे लागले. मात्र, आता रिकाम्या हाताने परतण्याचे दु:ख चांदीने नाही, तर सोन्याने दूर झाले आहे.

विनेश फोगटने अपात्र ठरल्यानंतर आयओसीच्या निर्णयाविरोधात सीएएसमध्ये याचिका दाखल केली होती. तिने याचिकेत संयुक्त सिल्व्हरची मागणी केली होती. तथापि, CAS ने युनायटेड वर्ल्ड रेसलिंग (UWW) आणि IOC चा निर्णय मान्य केला आणि तिचे अपील फेटाळले. या निर्णयाचा विनेशला मोठा धक्का बसला. रौप्य पदक न मिळाल्याने ती दु:खी होती, त्याचाही उल्लेख तिने केला. भारतीय कुस्तीपटूला दुःखी पाहून हरियाणाच्या खाप पंचायतीने तिला सुवर्णपदक देऊन सन्मानित करण्याचे आश्वासन दिले होते. अशा परिस्थितीत विनेश पॅरिसहून तिच्या बलाली गावात पोहोचताच तिला सुवर्णपदक मिळाले.


विनेश सहसा 53 किलो वजनी गटात भाग घेत असे, परंतु यावेळी पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये तिने 50 किलो गटात कुस्ती केली. असे असतानाही त्याने जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानी असलेली कुस्तीपटू युई सुसाकीचा पराभव केला. पण वजन राखण्यासाठी तिला खूप मेहनत करावी लागली. फायनलपूर्वी, तिचे वजन अचानक सामान्यपेक्षा जास्त वाढले, जे कमी करण्यासाठी ती रात्रभर काहीही न खाता किंवा न पिता घाम गाळत राहिली. असे असतानाही तिला स्पर्धेतून बाहेर पडावे लागले. हीच भावना लक्षात घेऊन खाप पंचायतीने सुवर्णपदक देण्याचा निर्णय घेतला होता. 17 ऑगस्ट रोजी ती दिल्ली विमानतळावर उतरली. त्यानंतर 13 तासांचा प्रवास करून ती आपल्या गावी पोहोचली. विनेशसाठी तिच्या गावात विशेष सत्कार समारंभ आयोजित करण्यात आला होता, ज्यामध्ये तिला सुवर्णपदक प्रदान करण्यात आले.