Dussehra 2023 : येथे प्रभु श्रीरामांची नव्हे, तर रावणाची केली जाते पूजा, दसऱ्याला दहन करण्याऐवजी व्यक्त केला जातो शोक


वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा महान सण दसरा यावर्षी 24 ऑक्टोबर 2023 रोजी साजरा केला जाणार आहे. हिंदू धर्मात, हा सण अयोध्येच्या भगवान रामाचा लंकेवर विजय आणि तेथील राजा रावणाच्या मृत्यूशी संबंधित असल्याचे मानले जाते. त्रेतायुगात अश्विन महिन्याच्या शुक्लपक्षाच्या दहाव्या दिवशी रावणाचा वध करून भगवान रामाने सीतेला त्याच्या तावडीतून सोडवले होते, असे मानले जाते. या आनंदात देशाच्या बहुतांश भागात रावणाचे दहन होत असताना काही ठिकाणी त्याच्या मृत्यूवर शोक व्यक्त केला जातो. प्रभू रामाऐवजी रावणावर लोकांची श्रद्धा कुठे आणि का आहे ते जाणून घेऊया.

हिंदू मान्यतेनुसार, लंकापती रावणाचा विवाह राजस्थानमधील जोधपूर जिल्ह्यातील मंदोर येथील मंदोदरीशी झाला होता. असे मानले जाते की श्रीमाळी समाजातील गोदा गोत्राचे लोक देखील रावणाच्या लग्नाच्या मिरवणुकीत येथे आले होते आणि परत गेले नाहीत. असे मानले जाते की येथे राहणारे श्रीमाळी समाजाचे लोक स्वतःला रावणाचे वंशज मानतात आणि रावण आणि मंदोदरी या दोघांची पूजा करतात. अशा स्थितीत दसऱ्याच्या दिवशी हे लोक रावण दहनात सहभागी होण्याऐवजी त्याच्या मृत्यूचा शोक करतात.

कर्नाटकातील मांड्या आणि कोलारमध्ये रावण दहन केले जात नाही, तर त्याची पूजा केली जाते, कारण येथे राहणारे लोक मानतात की रावण हा भगवान शिवाचा महान भक्त होता, म्हणून त्याचे दहन न करता त्याची पूजा करावी. येथे लोक पूर्ण विधीपूर्वक रावणाची पूजा करतात.

हिंदू मान्यतेनुसार, उत्तर प्रदेशातील गौतम बुद्ध नगरजवळील बिसरख नावाचे गाव रावणाचे जन्मस्थान मानले जाते. अशा परिस्थितीत स्थानिक लोक दसरा हा सण साजरा करत नाहीत कारण त्यांची रावणावर खूप श्रद्धा आहे आणि त्याला महान ऋषी मानून त्याची पूजा करतात. दसऱ्याच्या दिवशी येथील लोक रावणाच्या मृत्यूचा शोक करतात आणि उर्वरित दिवस त्याची पूजा करतात.

देशाच्या काही भागांप्रमाणेच मध्य प्रदेशातील मंदसौरमध्येही रावणाचे दहन करण्याऐवजी पूजा केली जाते कारण येथे राहणारे लोक या जागेला सासरचे घर मानतात. स्थानिक लोकांचा असा विश्वास आहे की मंदोदरीचे वडिलोपार्जित घर येथे होते, म्हणून ते विजयादशमीच्या दिवशी दहन करण्याऐवजी त्याच्या मृत्यूवर शोक व्यक्त करतात.

उत्तर प्रदेशातील कानपूर शहरात रावणाचे 150 वर्षे जुने मंदिर आहे, जे केवळ दसऱ्याच्या दिवशी त्याच्या पूजेसाठी उघडले जाते. विजयादशमीच्या दिवशी स्थानिक लोक रावणाला सजवतात आणि पूजा करतात आणि रावण दहन करण्यापूर्वी हे मंदिर बंद केले जाते. वर्षातून एकदा उघडणाऱ्या मंदिरात रावणाच्या पूजेला तरोईची फुले अर्पण करण्याची परंपरा आहे.