भारतीय घेऊ शकतात का दोन देशांचे नागरिकत्व? कायदा काय म्हणतो, ते जाणून घ्या

भारतीय संविधानाच्या कलम 8 नुसार परदेशी व्यक्तीलाही भारतीय नागरिकत्व दिले जाऊ शकते, परंतु त्यासाठी काही अटी आवश्यक आहेत, परंतु प्रश्न असा आहे की जर भारतीय व्यक्तीकडेही परदेशी नागरिकत्व असेल, तर त्याला येथे राहण्याची परवानगी मिळेल का? दुहेरी नागरिकत्व धारण? कायदा काय म्हणतो, ते जाणून घ्या.

भारतात दुहेरी नागरिकत्व असू शकते का?
भारतीय नागरिकत्व कायदा 1995 भारतीय दुहेरी नागरिकत्व धारण करू शकतात की नाही या प्रश्नाचे उत्तर देते. कायदा म्हणतो, भारत कोणत्याही भारतीयाला दुहेरी नागरिकत्व ठेवू देत नाही. जर तुमच्याकडे भारतीय पासपोर्ट असेल आणि तुम्हाला दुसऱ्या देशाचा पासपोर्ट घ्यायचा असेल तर तुम्हाला भारतीय पासपोर्ट जमा करावा लागेल. म्हणजेच, भारतीय नागरिकत्वानंतर, तुम्ही इतर कोणत्याही देशाचे नागरिकत्व घेतले, तर तुम्हाला भारतीय नागरिकत्व सोडावे लागेल.

परदेशी नागरिकत्व प्राप्त केल्यानंतर भारतीय पासपोर्ट धारण करणे भारतीय पासपोर्ट कायदा 1967 अंतर्गत गुन्हा मानला जातो. सरेंडर प्रमाणपत्र मिळविण्यासाठी, एखाद्याला जवळच्या बीएलएस केंद्रात जावे लागेल आणि प्रक्रिया सुरू करावी लागेल. प्रक्रिया केल्यानंतर, तुम्हाला भारतीय पासपोर्टसह सरेंडर प्रमाणपत्र मिळेल. हा पुरावा म्हणून तुमच्याकडे राहील. भारतीय नागरिकत्वाचा त्याग केल्यानंतर तुम्हाला येथे परदेशी सारखे राहावे लागेल.

तुम्हाला भारतीय व्हिसा, OCI कार्ड किंवा इतर कॉन्सुलर सेवांसाठी अर्ज करण्यासाठी सरेंडर प्रमाणपत्राची आवश्यकता असेल. म्हणजे हे प्रमाणपत्र तिथे उपयोगी पडेल. तुम्ही गृह मंत्रालयाच्या पोर्टलद्वारे ऑनलाइन घोषणा करून भारतीय नागरिकत्वाचा त्याग करू शकता. भारत सरकार भारतीय वंशाच्या काही व्यक्तींची ओव्हरसीज सिटीझनशिप ऑफ इंडिया (OCI) कार्डधारक म्हणून नोंदणी करते. OCI कार्ड हा इतर विशेषाधिकारांसह आजीवन व्हिसा आहे. तथापि, OCI कार्ड धारण केल्याने धारकास दुहेरी नागरिकत्वाचा दावा करण्याचा अधिकार मिळत नाही.

किती प्रकारे मिळू शकते भारतीय नागरिकत्व ?
सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील आशिष पांडे म्हणतात, भारतात नागरिकत्व मिळवण्यासाठी अनेक नियम आहेत. जर एखाद्या परदेशी व्यक्तीला नागरिकत्व घ्यायचे असेल, तर यापैकी एक नियम अनिवार्यपणे पाळावा लागेल. भारतात भारतीय नागरिकत्व किती मार्गांनी मिळू शकते ते जाणून घ्या.

1- भारतीयाशी लग्न करून: जर एखाद्या भारतीयाने परदेशी मुलाशी किंवा मुलीशी लग्न केले, तर ती भारतातील नागरिकत्वासाठी अर्ज करण्यास पात्र ठरतो.

2- भारतात 11 ते 15 वर्षे घालवली आहेत: जर एखाद्या परदेशी व्यक्तीने भारतात राहून 11 ते 15 वर्षे घालवली असतील, तर ती व्यक्ती भारतात नागरिकत्वासाठी अर्ज करू शकते.

3- तुम्ही अल्पसंख्याक असाल तर…: भारतात परदेशी धार्मिक अल्पसंख्याकांनाही नागरिकत्व देण्याचा नियम आहे. नागरिक सुधारणा कायद्यानुसार (सीएए) जर कोणी पाकिस्तान, बांगलादेश, अफगाणिस्तान आणि शेजारी राष्ट्रांमध्ये धार्मिक अल्पसंख्याकांच्या अंतर्गत येत असेल आणि तेथे धर्माच्या नावाखाली त्याचा छळ झाला असेल आणि तो 31 डिसेंबर 2014 पूर्वी भारतात आला असेल.

4- संविधानाच्या आधारावर: नियम म्हणतो, जेव्हा भारतामध्ये राज्यघटना लागू झाली, तेव्हा जे लोक भारतात राहत होते, त्यांना भारतीय नागरिकत्व देण्यात आले, मग त्यांच्याकडे कोणतीही कागदपत्रे असो वा नसो.

5- जन्माच्या आधारावर: भारतात जन्मलेल्या मुलाला जन्मताच भारतीय नागरिकत्व मिळते.