महाराष्ट्र निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर विमान प्रवासादरम्यान करण्यात आलेली झडती हा चर्चेचा विषय बनला आहे. शिवसेना (UBT) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांची दोनदा झडती घेतली असता ते संतापले. मंगळवारी सोलापुरातील निवडणूक अधिकाऱ्यांनी दिवसभरात दुसऱ्यांदा त्यांच्या हेलिकॉप्टरची झडती घेतली. त्यावर उद्धव म्हणाले, पीएम मोदी सोलापुरात आले, त्यांच्या हेलिकॉप्टरची झडती का घेतली नाही? गेल्या वेळी ओरिसात त्यांच्या हेलिकॉप्टरची झडती घेतली असता एका व्यक्तीला निलंबित करण्यात आले होते. यापूर्वी निवडणूक आयोगाच्या अधिकाऱ्यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी हेलिपॅडवर उद्धव ठाकरे यांची बॅग तपासण्यासाठी मागितली होती.
प्रोटोकॉलनुसार कोणाची घेतली जाऊ शकत नाही झडती? उद्धव, फडणवीस, अजित पवार यांच्या झडतीनंतर उपस्थित झाले प्रश्न
झडती प्रकरणात उद्धव ठाकरे एकटेच नाहीत. महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या बॅगची झडती घेण्यात आली आहे. या यादीत अजित पवार आणि रामदास आठवले यांचीही नावे आहेत. अशा परिस्थितीत प्रश्न पडतो की प्रोटोकॉलनुसार कोणत्या लोकांची झडती घेतली जात नाही? नियम काय म्हणतात ते जाणून घ्या.
कोणत्या लोकांची घेतली जात नाही झडती?
विमान प्रवासादरम्यान कोणत्या लोकांची झडती घेतली जात नाही? असा सवालही लोकसभेत विचारण्यात आला आहे. नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने हे उत्तर दिले. मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, नियमात म्हटले आहे की हवाई प्रवास प्रोटोकॉलनुसार देशातील काही विशिष्ट लोकांची झडती घेतली जात नाही.
मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या या यादीत 31 जणांचा समावेश आहे. यामध्ये राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, राज्यांचे राज्यपाल, माजी राष्ट्रपती, माजी उपराष्ट्रपती, भारताचे सरन्यायाधीश, लोकसभेचे अध्यक्ष, कॅबिनेट स्तरावरील केंद्रीय मंत्री, राज्यांचे मुख्यमंत्री, राज्यांचे उपमुख्यमंत्री, नियोजन आयोग, लोकसभा आणि राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेते, भारतरत्न पुरस्कार धारक, परदेशातील राजदूत, उच्चायुक्त आणि त्यांच्या पत्नी यांचा समावेश आहे.
याशिवाय उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, मुख्य निवडणूक आयुक्त, भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक, राज्यसभेचे उपसभापती आणि लोकसभेचे उपसभापती, केंद्रीय मंत्री परिषदेतील राज्यमंत्री, भारताचे महाधिवक्ता, कॅबिनेट सचिव, केंद्रशासित प्रदेशांचे लेफ्टनंट गव्हर्नर, पूर्ण सामान्य किंवा समकक्ष रँक, चीफ ऑफ स्टाफ, उच्च न्यायालयांचे मुख्य न्यायमूर्ती, केंद्रशासित प्रदेशांचे मुख्यमंत्री, केंद्रशासित प्रदेशांचे उपमुख्यमंत्री, एसआय दर्जाचे परदेशी मान्यवर. दलाई लामा आणि SPG संरक्षित लोकांची यादीत झडती घेतली जात नाही. त्यांना झडतीपासून दूर ठेवण्यात आले आहे. याशिवाय माजी पंतप्रधान आणि राष्ट्रपतींच्या पत्नींचीही झडती घेतली जात नाही.
त्यामुळे घेतली जात नाही झडती
काही निवडक लोकांची देशात झडती का घेतली जात नाही याची तीन प्रमुख कारणे देण्यात आली आहेत. पहिला म्हणजे देशातील सर्वोच्च पदावर असलेल्या लोकांसाठी प्रोटोकॉल असा बनवण्यात आला आहे. ज्यावर विश्वास ठेवणे अनिवार्य आहे. दुसरे कारण म्हणजे परदेशी पाहुणे आणि उच्च पदावरील लोकांना दिलेला आदर. तिसरे कारण म्हणजे त्यांची सुरक्षितता, जेणेकरून कोणीही या बहाण्याने त्यांच्यापर्यंत पोहोचू नये. अशाप्रकारे नियमानुसार काही लोकांना झडती प्रक्रियेपासून दूर ठेवण्यात आले आहे.