पॅरिस ऑलिम्पिक 2024 मध्ये भारतीय खेळाडूंनी चमकदार कामगिरी केली होती. अनेक खेळाडू पदकाच्या जवळ पोहचले आणि स्पर्धेतून बाहेर पडले. अनेक प्रयत्न करूनही भारताला केवळ 1 रौप्य आणि 5 कांस्य पदके जिंकता आली, तर सुवर्णपदकाचे स्वप्न अधुरे राहिले. मात्र, पॅरिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकण्याच्या आशा अजूनही कायम आहेत. याला कारण आहे पॅरालिम्पिक. 28 ऑगस्ट रोजी उद्घाटन समारंभानंतर हा कार्यक्रम अधिकृतपणे सुरू होईल. यावेळी 207 देश आणि ऑलिम्पिक समितीचे सुमारे 4400 खेळाडू सहभागी होणार आहेत, ज्यामध्ये 549 सुवर्णपदके पणाला लागणार आहेत. यामध्ये भारत कसे आणि किती पदके जिंकू शकतो, हे जाणून घेण्यापूर्वी त्याचा इतिहास जाणून घेऊया.
भारत जिंकू शकतो सुवर्णपदक, पॅरिसकडून अजूनही आशा शिल्लक! जाणून घ्या कसा होईल हा चमत्कार ?
दिव्यांग लोक पॅरालिम्पिकमध्ये सहभागी होतात. याची सुरुवात 1960 मध्ये झाली. त्याचा पहिला कार्यक्रम रोममध्ये झाला. पॅरालिम्पिक खेळांच्या सुरुवातीचा इतिहास महायुद्धाशी जोडलेला आहे. दुसऱ्या महायुद्धानंतर अनेक सैनिकांना पाठीच्या कण्याला दुखापत झाली. त्यांना चालता येत नव्हते आणि त्यांना व्हीलचेअरवर बसावे लागले. ब्रिटिश न्यूरोलॉजिस्ट सर लुडविग गुटमन या सैनिकांवर उपचार करायचे. त्यांच्यावर उपचार करण्यासाठी त्यांनी खेळाचा वापर केला.
1948 च्या लंडन ऑलिम्पिक दरम्यान त्यांनी इतर रुग्णालयांसोबत या सैनिकांसाठी स्पर्धा आयोजित केली होती. येथून पॅरालिम्पिकची कल्पना जन्माला आली आणि त्याची सुरुवात 1960 मध्ये रोम ऑलिम्पिकपासून झाली. 23 देशांतील 400 व्हीलचेअर खेळाडूंनी भाग घेतला, ज्यामध्ये 57 पदक स्पर्धा खेळल्या गेल्या.
पॅरालिम्पिकची सुरुवात 1960 मध्ये झाली होती, पण भारताने 1968 पासून त्यात भाग घ्यायला सुरुवात केली. शेवटच्या टोकियो पॅरालिम्पिक 2020 बद्दल सांगायचे तर, भारतातील 54 खेळाडूंनी त्यात भाग घेतला होता. यावेळी पॅरिसमध्ये 84 खेळाडूंचा संघ 12 खेळांमध्ये आपला दावा मांडणार आहे. पॅरालिम्पिकमध्ये आतापर्यंतची ही सर्वात मोठी भारतीय तुकडी आहे. भारतीय खेळाडूंनी टोकियोमध्ये चमकदार कामगिरी करत 5 सुवर्ण, 8 रौप्य आणि 6 कांस्यपदकांसह विक्रमी 19 पदके जिंकली.
नेमबाजी, बॅडमिंटन आणि ॲथलेटिक्समध्ये भारतीय खेळाडूंनी अप्रतिम कामगिरी केली होती. भारताने नेमबाजीत 5 पदके जिंकली, तर ॲथलेटिक्समध्ये 8 आणि बॅडमिंटनमध्ये 4 पदके जिंकली. यातील अनेक पदक विजेते पॅरिस पॅरालिम्पिकमध्ये सहभागी होणार आहेत. त्यामुळे ऑलिम्पिकमध्ये संधी हुकली असली तरी पॅरिसमध्ये भारताला सुवर्णपदक जिंकण्याच्या आशा अजूनही कायम आहेत.
अवनी लेखरा हिने 2020 पॅरालिम्पिकमध्ये 10 मीटर एअर इव्हेंट SH-1 मध्ये सुवर्णपदक जिंकले. यानंतर 50 मीटर रायफल थ्री पोझिशनमध्ये देशाला कांस्यपदक मिळाले. सुमित अंतिलनेही F64 भालाफेक स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले. त्यानंतर तो दोन वेळा वर्ल्ड चॅम्पियन आणि एकदा एशियन चॅम्पियनही झाला आहे. सुमित सध्या 73.29 मीटरसह विश्वविक्रमी आहे.
या दोघांशिवाय, टेबल टेनिसमध्ये भाविना पटेल, तिरंदाजीमध्ये हरविंदर सिंग, उंच उडीत मरियप्पन थंगावेलू अशी काही मोठी नावे आहेत, जी पुन्हा एकदा पॅरालिम्पिकमध्ये चमक दाखवू शकतात. याशिवाय 34 नवीन खेळाडूही भारतीय संघाचा भाग असतील. पॅरिस पॅरालिम्पिकचे अध्यक्ष देवेंद्र झाझरिया यांनी यावेळी एकूण 25 पदकांची आशा व्यक्त केली.
भारतीय चाहते पॅरिस पॅरालिम्पिक 2024 डीडी स्पोर्ट्स आणि स्पोर्ट्स 18 चॅनेलवर टीव्हीवर पाहू शकतात. त्याचे लाईव्ह स्ट्रीमिंगही केले जाईल, जे जिओ सिनेमावर पाहता येईल.