विराट कोहलीसोबत जिंकले 7.5 लाख, व्हिडिओ पाहून बदलले करिअर, ही IPS रँक ऑफिसर पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये जिंकू शकते सुवर्णपदक

मीराबाई चानू पॅरिसमधील तिसऱ्या ऑलिम्पिकचा भाग असेल. रिओ 2016 मधील त्याच्या पहिल्या ऑलिम्पिकमध्ये ती निराश झाली होती, ज्यामुळे ती इतकी दुखावली गेली होती की तिने खेळ सोडण्याचा निर्णय देखील घेतला होता. पण, त्यानंतर तिने हिंमत एकवटली आणि टोकियो 2020 मध्ये होणाऱ्या तिच्या दुसऱ्या ऑलिम्पिकसाठी स्वत:ला तयार केले. यासाठी तिला स्वादिष्ट खाण्यापिण्यापासून आपल्या बहिणीच्या लग्नापर्यंत अनेक गोष्टींचा त्याग करावा लागला. टोकियोमध्ये तिच्या निर्धाराचा विजय झाला. येथील यशासह, मीराबाई चानू ही ऑलिम्पिक पदक जिंकणारी कर्णम मल्लेश्वरीनंतर भारतातील दुसरी वेटलिफ्टर ठरली. याशिवाय ऑलिम्पिकमध्ये रौप्य पदक जिंकणारी ती पीव्ही सिंधूनंतरची दुसरी भारतीय महिला खेळाडू ठरली.

मात्र, मीराबाई चानू आज जगातील यशस्वी वेटलिफ्टर बनली नसती, जर तिने भारताची पहिली महिला वेटलिफ्टर कुंजराणी देवीची व्हिडिओ क्लिप पाहिली नसती. मीराबाई अवघ्या 12 वर्षांच्या असताना ही घटना घडली. इम्फाळमधील नॉन्गपोक कक्चिंग या गावात एका सामान्य कुटुंबात जन्मलेल्या, सहा भावंडांमध्ये सर्वात लहान असलेल्या चानूला सुरुवातीला धनुर्धारी बनायचे होते. या खेळाचे प्रशिक्षण घेण्याच्या इराद्याने तिने इंफाळ येथील स्पोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ इंडियाचे (साई) केंद्रही गाठले होते. पण, तिथे तिला या खेळाचे प्रशिक्षण देणारे कोणीच मिळाले नाही. यामुळे निराश झालेल्या मीराबाईने काही दिवसांनी कुंजराणी देवीची व्हिडिओ क्लिप पाहिली आणि त्याच दिवसापासून वेटलिफ्टर होण्याचा निर्णय घेतला. तिने लगेच अकादमीत प्रवेश घेतला आणि प्रशिक्षण सुरू केले.

आता काय करायचे हे मी ठरवले होते, पण तरीही मार्गात अडथळे होते. आणि तेच मीराबाईच्या घरापासून तिच्या अकादमीपर्यंतचे अंतर 20 किलोमीटर होते. मात्र, घरापासून कोचिंगचे हे अंतर मीराबाईंच्या दृढ निश्चयाला आणि उच्च धाडसाला तडा देऊ शकले नाही. कधी ट्रकमधून लिफ्ट घेऊन तर कधी सायकलवरून ती अकादमीत पोहोचायची.

12 वर्षांच्या मीराबाईकडे उचलण्यासाठी आवश्यक उपकरणे नसल्याने ती बांबू किंवा इतर लाकडाचे बंडल उचलून सराव करत असे. एकदा, तिच्यापेक्षा चार वर्षांनी मोठा असलेला भाऊ जळाऊ लाकडाचा बंडल उचलायचा प्रयत्न करत होता, पण तो इतका जड होता की त्याला तो उचलता आला नाही. अशा स्थितीत मीराबाईंनी त्याला उचलण्याचा प्रयत्न केला आणि ती यशस्वी झाली. त्याच दिवशी मीराबाईला तिच्या सामर्थ्याची खरी कल्पना आली.

8 ऑगस्ट 1994 रोजी जन्मलेली मीराबाई चानू 2014 मध्ये ग्लासगो कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये 48 किलो वजनी गटात रौप्य पदक जिंकल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पहिल्यांदा प्रकाशझोतात आली. यानंतर रिओ ऑलिम्पिकमध्ये अपयश आल्याने इरादे निश्चितच दुखावले गेले. पण, 2017 मध्ये वर्ल्ड चॅम्पियन आणि 2018 मध्ये कॉमनवेल्थ चॅम्पियन झाल्यानंतर त्याचे मनोबल टोकियो ऑलिम्पिकसाठी उंचावले. टोकियोमध्ये भारताने रौप्यपदक जिंकल्यानंतर मीराबाई 2022 मध्ये पुन्हा राष्ट्रकुल चॅम्पियन बनली. मात्र, 2022 च्या वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये त्याला सोन्याऐवजी रौप्यपदकावर समाधान मानावे लागले.

कारकिर्दीच्या या मोठ्या यशांमध्ये मीराबाई चानू देखील भारताचे क्रीडा रत्न बनले. 2018 मध्ये तिला विराट कोहलीसह संयुक्तपणे मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. भारताच्या या सर्वात मोठ्या क्रीडा सन्मानाअंतर्गत तिला विराट कोहलीसह 7.5 लाख रुपये बक्षीस म्हणून मिळाले. 2018 मध्ये मीराबाई चानू हिलाही पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले होते.

मीराबाई चानूने टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये महिलांच्या 49 किलोग्रॅम गटात 202 किलो वजन उचलून रौप्यपदक जिंकले होते. यामध्ये त्याने स्नॅचमध्ये 87 किलो आणि क्लीन अँड जर्कमध्ये 115 किलो वजन उचलले. मीराबाई चानूला रौप्य ऑलिम्पिक पदकाला सुवर्ण रंगात रंगवायचे असेल, तर पॅरिसमध्ये वजन वाढवावे लागेल. क्लीन अँड जर्कमध्ये मीराबाईने 2021 च्या आशियाई चॅम्पियनशिपमध्ये 119 किलो वजन उचलले आहे, जो एक जागतिक विक्रम आहे. याशिवाय स्नॅचमध्येही तिने टोकियोमध्ये उचललेल्या वजनापेक्षा जास्त वजन उचलले आहे.

दुखापतीमुळे मीराबाईच्या पॅरिस ऑलिम्पिकच्या तयारीत अडथळे आणले असले तरी तिने ती आपली कमजोरी बनू दिली नाही. दुखापतीतून सावरल्यानंतर सहा महिन्यांनी मीराबाईने यावर्षी मार्चमध्ये थायलंडमध्ये झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत 184 किलो वजन उचलून पॅरिस ऑलिम्पिकचे तिकीट मिळाले आहे आणि तिने म्हटल्याप्रमाणे पॅरिसमध्ये तिने आपले 100 टक्के दिले, तर भारताला आणखी एक ऑलिम्पिक पदक मिळेल याची खात्री आहे.