1 जुलै रोजी ब्रिटीश काळापासून देशात प्रचलित असलेल्या कायद्याचे राज्य संपुष्टात आले. त्याच्या जागी, भारतीय न्यायिक संहिता (भारतीय न्याय संहिता), भारतीय नागरी संरक्षण संहिता (भारतीय नागरीक सुरक्षा संहिता) आणि भारतीय पुरावा कायदा हे 3 नवीन कायदे अस्तित्वात आले आहेत. यापैकी भारतीय न्यायिक संहिता आयपीसी (1860) ची जागा घेईल. नवीन कायद्यात सुमारे 20 गुन्ह्यांची भर पडली आहे. याशिवाय, अनेक गुन्ह्यांचे अजूनही गुन्हे म्हणून वर्गीकरण केले गेले आहे. त्यापैकी एक विवाहित महिलेला चुकीच्या हेतूने फूस लावणे. याबाबत BNS मध्ये काय बदल झाले आहेत ते जाणून घेऊया.
दुसऱ्याच्या बायकोला फूस लावणे हाही गुन्हा… नवीन कायद्यात काय आहे त्याची शिक्षा जाणून घ्या
भारतीय न्यायिक संहितेत एकूण 20 प्रकरणे आहेत. पूर्वी, जुन्या आयपीसी कायद्यात महिला आणि लहान मुलांवरील गुन्हे वेगळे विखुरले गेले होते. आता नवीन कायद्यात त्यांना पाचव्या अध्यायात एकत्र ठेवण्यात आले आहे. यात विवाह-संबंधित गुन्ह्यांचाही समावेश आहे, ज्यातील कलम 84 नुसार विवाहित महिलेला गुन्हेगारी हेतूने प्रलोभन देणे हा दंडनीय गुन्हा आहे.
जो कोणी एखाद्या स्त्रीला फूस लावतो किंवा मोहित करतो, जी दुसऱ्या पुरुषाची पत्नी आहे, आणि त्याला हे माहित आहे, तिला कोणत्याही व्यक्तीशी बेकायदेशीर संभोग करण्यास प्रवृत्त करण्याच्या हेतूने किंवा त्या स्त्रीला कोणीतरी लपवून ठेवल्यास किंवा ताब्यात ठेवल्यास, असे करणाऱ्या व्यक्तीला शिक्षा होईल.
सोप्या भाषेत समजल्यास, गुन्हेगारी हेतूने विवाहित महिलेला प्रलोभन देऊन तिला तिच्या पतीपासून दूर नेणे किंवा तिला ताब्यात ठेवणे हा दंडनीय गुन्हा आहे.
भारतीय दंड संहिता 1860 च्या कलम 498 नुसार, एखाद्या विवाहित महिलेला गुन्हेगारी हेतूने आमिष दाखवणे किंवा ताब्यात ठेवणे हा गुन्हा आहे. दोषीला दोन वर्षांपर्यंत कारावास किंवा दंड किंवा दोन्ही शिक्षेची तरतूद आहे.
भारतीय दंड संहितेच्या कलम 498 च्या उल्लंघनाची तक्रार पतीच्या वतीने किंवा तो उपस्थित नसल्यास संबंधित महिलेच्या कल्याणासाठी जबाबदार असलेल्या कोणत्याही व्यक्तीच्या वतीने दाखल केला जाऊ शकतो.
भारतीय न्यायिक संहिता 2023 मध्ये व्यभिचाराचा समावेश नाही. आयपीसी कलम 497 अंतर्गत व्यभिचार हा गंभीर गुन्हा होता. तथापि, सर्वोच्च न्यायालयाने 2018 मध्ये कलम 497 असंवैधानिक घोषित केले होते. कलम 497 मध्ये असे लिहिले आहे की, जर एखाद्या पुरुषाने ती स्त्री दुसऱ्या व्यक्तीची पत्नी आहे, हे जाणून न घेता आणि त्या व्यक्तीच्या संमतीशिवाय किंवा संगनमताने स्त्रीशी शारीरिक संबंध ठेवले, तर तो व्यभिचाराच्या गुन्ह्यासाठी दोषी असेल. हे बलात्काराच्या गुन्ह्याच्या श्रेणीत येणार नाही.
व्यभिचार हा दंडनीय गुन्हा होता आणि कायद्यात पाच वर्षांचा तुरुंगवास किंवा दंड किंवा दोन्ही शिक्षेची तरतूद होती. कलम 497 हे कलम रद्द करताना सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले होते की, कलम 497 हा मनमानी आणि पुरातन कायदा आहे, जो महिलांच्या समानता आणि समान संधींच्या हक्कांचे उल्लंघन करतो.