शीख, जैन आणि बौद्ध हे आहेत का हिंदू धर्माचे भाग… अमृतपाल सिंग यांनी घटनेच्या कलम 25 वर का उपस्थित केला प्रश्न?

मात्र, तसे नाही. संविधानाच्या अनुच्छेद 25 मध्ये धार्मिक स्वातंत्र्याचा पुरस्कार करण्यात आला आहे. लोक आपला स्वार्थ साधण्यासाठी अशी विधाने करतात. कलम 25 काय म्हणते ते आम्ही तुम्हाला सांगतो.

भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 25 धार्मिक स्वातंत्र्याविषयी सांगतो. याबाबत विविध समुदायांमध्ये एक गैरसमज पसरवला जात आहे की, शीख, जैन आणि बौद्ध धर्माचे पालन करणाऱ्या लोकांचा संविधानात हिंदूंमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. खरे तर या कलमानुसार प्रत्येक नागरिकाला त्याच्या आवडीच्या धर्माचा प्रचार आणि आचरण करण्याचा अधिकार देण्यात आला आहे. याशिवाय हा लेख सर्व लोकांना सरकारी हस्तक्षेपाची भीती न बाळगता त्यांच्या धर्माचा प्रचार करण्याचा अधिकार देतो. यामध्ये, राज्याने म्हणजेच सरकारने आपल्या अखत्यारीतील क्षेत्रात या कलमाचा सराव करणे अपेक्षित आहे.

त्याच अनुच्छेदात अशी तरतूद करण्यात आली आहे की, राज्य कोणत्याही प्रकारच्या धार्मिक प्रथेशी संबंधित कोणत्याही आर्थिक, आर्थिक, राजकीय किंवा इतर कोणत्याही धर्मनिरपेक्ष क्रियाकलापांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी किंवा प्रतिबंधित करण्यासाठी कायदे करू शकते. हे सामाजिक कल्याण किंवा सुधारणा किंवा हिंदूंच्या सर्व वर्गांसाठी आणि इतर वर्गांना उघडण्याची तरतूद करते, हिंदूंमध्ये शीख, जैन आणि बौद्ध धर्माचे अनुसरण करणारे लोक समाविष्ट आहेत. यामध्ये शिख धर्मातील लोक जे किरपाण परिधान करतात आणि वाहतात त्यांचा शीख धर्मात समावेश केला जाईल अशी तरतूद करण्यात आली आहे.

देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी 1950 मध्ये म्हटले होते की, संविधान अनुच्छेदातील तरतुदीच्या मर्यादित हेतूसाठीच नियम बनवते. जसे तुम्ही पहाल, त्यात केवळ जैनांचाच नाही, तर बौद्ध आणि शीखांचाही उल्लेख आहे. बौद्ध हे हिंदू नाहीत, हे स्पष्ट आहे. त्यामुळे जैनांना हिंदू मानले जाते असे समजण्याचे कारण नाही. हे खरे आहे की जैन हे काही प्रकारे हिंदूंसारखेच आहेत आणि त्यांच्यामध्ये अनेक प्रथा समान आहेत. असे असूनही ते एक वेगळे धार्मिक समुदाय आहेत, यात शंका नाही आणि संविधानाचा या मान्यताप्राप्त दर्जावर कोणत्याही प्रकारे परिणाम होत नाही.

सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील विनीत जिंदाल म्हणतात की शीख फुटीरतावादी अमृतपाल सिंग म्हणतात की शीखांचा हिंदू धर्माशी संबंध नाही आणि शीख वेगळे आहेत. हा अपप्रचार अनेक दिवसांपासून केला जात आहे. अमृतपाल सिंग असेही म्हणतात की कलम 25 मध्ये शिखांचा उल्लेख नाही आणि शिखांना हिंदूंची शाखा मानण्यात आले. त्यांचे हे विधान चुकीचे आहे.

अधिवक्ता जिंदाल म्हणतात, मी येथे शिखांचे पहिले गुरू गुरु नानकदेव जी यांचा उल्लेख करू इच्छितो, ज्यांच्या हातात नेहमी रुद्राक्षाची जपमाळ होती आणि ते हरिनामाचा जप करत असत. जेव्हा शीखांचे पहिले गुरू हिंदूंच्या पद्धतीचे पालन करत होते. शिखांच्या नऊ गुरूंनीही हिंदूंच्या देवी-देवतांची पूजा केली होती. यावरून हे सिद्ध होते की शीख ही हिंदूंची एक शाखा आहे.

अधिवक्ता जिंदाल यांचे म्हणणे आहे की, आता अमृतपाल सारख्या लोकांना फक्त भारतीय राज्यघटना आणि भारतीय कायद्यांबद्दल बोलून शिखांना भडकवायचे आहे, जेणेकरून त्यांची खलिस्तानची मागणी पुढे जाईल. माझ्या मते शीखांवर कोणत्याही प्रकारे बंधन नाही. त्यांची श्रद्धा काहीही असली तरी ते त्यांना पाहिजे त्या मार्गाने त्यांचा प्रचार करू शकतात. कोणत्याही प्रकारे कलम 25 किंवा भारतीय राज्यघटना शीखविरोधी नाही.