सलाम रशीद खान, शानदार नवीन उल हक… दहशतवादाचा बालेकिल्ला असलेल्या अफगाणिस्तानची बदलली ओळख

अफगाणिस्तान क्रिकेटमध्ये ताकद दाखवून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवी ओळख मिळवत आहे. अन्यथा, दहशतवादाशिवाय इतर कारणांसाठी या देशाला क्वचितच कोणी ओळखत असेल. हा तोच अफगाणिस्तान आहे, जो तालिबानचा बालेकिल्ला आहे. हा तोच अफगाणिस्तान आहे, जिथे अमेरिकेपासून सोव्हिएत युनियनपर्यंत सर्वांचे लक्ष आहे. येथे प्रत्येकाने आपली ताकद वापरली आहे. ज्याला संधी मिळाली, त्याने राज्य केले. दोन दशकांपूर्वी येथे लोकशाही जिवंत झाली होती. अफगाणिस्तानचा क्रिकेट संघ तयार झाला. त्यानंतर 2021 साल आले. महिना ऑगस्ट होता. लोकांनी निवडून दिलेले सरकार हटवून तालिबान सत्तेवर आले.

या संकटानंतर देशात क्रिकेटचाही जोर येऊ लागला. मात्र तोपर्यंत अफगाण संघाने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये स्वत:ची ओळख निर्माण केली होती. हाच संघ महान संघांना स्पर्धा देत असे. त्याने एक-दोन सामने जिंकले, तर त्याला चमत्कारच म्हणायचे. संघात फिरकीपटूंची फौज तयार झाली होती. हीच त्यांची ताकद बनत होती. मात्र तालिबानच्या आगमनानंतर क्रिकेटवरही परिणाम होईल असे वाटत होते.

तालिबानने तर क्रिकेट बोर्डात ढवळाढवळ केली होती. त्यांनी क्रिकेट बोर्डावर ताबा मिळवला होता. मग एक चित्र आले. अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्डाच्या कार्यालयात तालिबानी सैनिक बंदुकांसह दिसत होते. विविध प्रकारचे प्रश्न निर्माण होऊ लागले. अफगाणिस्तानात क्रिकेट संपणार का? राशिद खानचे काय होणार? मुजीब उर रहमानचे काय होणार? आता तो खेळताना दिसणार नाही का?

पण देशात अशांततेचे वातावरण असताना, काहीजण असे देखील होते, जे बॅट आणि बॉलने आपल्या कौशल्याचा गौरव करण्यात व्यस्त होते. यामध्ये राशिद खान, गुरबाज, नवीन उल हक आणि अशा अनेक खेळाडूंचा समावेश आहे, ज्यांनी या विश्वचषकात आपली प्रतिभा जगासमोर सिद्ध केली. हे तेच खेळाडू आहेत ज्यांच्याविरुद्ध ऑस्ट्रेलियाने तालिबान राजवटीत द्विपक्षीय मालिका खेळण्यास नकार दिला होता. अफगाणिस्तान संघाला हा नकार अपमान वाटला.

अफगाण संघानेही सूड उगवला जाईल असे ठरवले. एका मोठ्या व्यासपीठाची ती संधी होती. T20 विश्वचषकापेक्षा मोठा काय असू शकतो? आधी त्याने 2021 च्या विश्वचषकात खडतर आव्हान दिले आणि नंतर 2024 च्या विश्वचषकात त्यांनी 2021 च्या वर्ल्ड चॅम्पियनला तारे दाखवले. आता अफगाण संघाची सर्वत्र चर्चा होत आहे. असे फार कमी प्रसंग आले आहेत, जेव्हा या देशात दहशतवाद सोडून इतर गोष्टींबद्दल चर्चा झाली असेल.

2021 मध्ये तालिबान सत्तेवर आल्यानंतर अफगाणिस्तान संघाची कामगिरी उत्कृष्ट राहिली हा योगायोग मानला जाईल. 2021 च्या T20 विश्वचषकात त्याने ऑस्ट्रेलियाला जवळपास पराभवाच्या उंबरठ्यावर आणले होते. त्याचवेळी 2023 च्या विश्वचषकात इंग्लंडचा पराभव करून सर्वांनाच चकित केले होते. या विश्वचषकात त्याने श्रीलंका आणि पाकिस्तानचाही पराभव केला.

एकदिवसीय क्रमवारीत ते 9व्या तर टी-20 क्रमवारीत 10व्या स्थानावर आहे. राशिद खान, गुरबाज, नवीन उल हक यांसारखे खेळाडू जगातील स्टार खेळाडूंमध्ये गणले जातात. तो आयपीएलमध्येही खेळतो. अफगाण फिरकी त्रिकूट जगभर प्रसिद्ध आहे. राशिद खान, मोहम्मद नबी आणि नूर अहमद हे त्रिकूट आहे. त्यात मुजीब उर रहमानचीही भर पडली, तर ते चार होतात. फलंदाजांमध्ये त्याच्याकडे गुरबाज, इब्राहिमसारखे सलामीवीर आहेत. हे ते दोन खेळाडू आहेत ज्यांच्या जोरावर अफगाणिस्तानने या विश्वचषकात ऑस्ट्रेलियाचा पराभव केला. या दोघांनी पहिल्या विकेटसाठी 100 हून अधिक धावा जोडल्या होत्या.