प्रत्येक स्त्रीला आई झाल्याचा आनंद मिळेलच असे नाही. मग सरोगसी त्यांचा आधार बनते आणि आता सरकारने या महिलांसाठी मोठा दिलासा जाहीर केला आहे. सध्या देशातील महिलांना माता होण्यासाठी कायदेशीररीत्या 6 महिन्यांची प्रसूती रजा दिली जाते. यामध्ये मालकाने महिलांना 6 महिन्यांचे पूर्ण वेतन देणे बंधनकारक आहे. आता प्रसूती रजेची हीच सुविधा सरोगसीद्वारे माता बनणाऱ्या महिलांनाही मिळणार आहे.

सरोगसीद्वारे माता झाल्यास केवळ सरकारी महिला कर्मचाऱ्यांनाच सध्या प्रसूती रजेचा लाभ मिळणार आहे. सरकारी विभागात काम करणाऱ्या महिला सरोगसीद्वारे माता बनतील त्यांना 180 दिवसांची प्रसूती रजा घेता येईल.

सरोगसीद्वारे आई बनण्याच्या बाबतीत, मुलाला जन्म देणाऱ्या महिलेला सरोगेट मदर म्हणतात. तिला तिचा गर्भ भाड्याने द्यावा लागतो, जिथे मूल गर्भात ठेवले जाते. पण त्या मुलाची खरी आई ती आहे जिच्यासाठी सरोगेट आईने तिचा गर्भ भाड्याने दिला आहे. कायद्याच्या भाषेत या मातांना ‘कमिशन्ड मदर’ असे संबोधले जाईल. सरोगसीद्वारे जन्माला आलेल्या मुलाचे पालनपोषण करणारी कमिशन्ड आई असेल.

यासाठी केंद्रीय नागरी सेवा (रजा) नियम 1972 मध्ये बदल करून बालकाच्या संगोपनासाठी ‘कमिशन्ड मदर’ला 6 महिन्यांची प्रसूती रजा देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. त्याच वेळी, अशा प्रकारे पिता बनलेल्या पुरुषांना देखील ‘कमिशन्ड फादर’ म्हटले जाईल आणि ते 15 दिवसांची पितृत्व रजा घेऊ शकतील.

मात्र, सरोगसी प्रकरणात प्रसूती रजेचीही अट घालण्यात आली आहे. ज्या महिलांना दोनपेक्षा कमी मुले आहेत त्यांनाच ही रजा मिळेल. तर, 180 दिवसांची प्रसूती रजा फक्त तेव्हाच दिली जाऊ शकते जेव्हा कमिशन केलेले वडील आणि आई दोन्ही सरकारी नोकरीत असतील. आतापर्यंत सरोगसीद्वारे मूल जन्माला आल्यास सरकारी महिला कर्मचाऱ्यांना प्रसूती रजा देण्याचा कोणताही नियम देशात नव्हता.

नवीन नियमांमध्ये असे म्हटले आहे की सरोगसीद्वारे मुलाचा जन्म झाल्यास, पितृत्व रजा मुलाच्या जन्माच्या तारखेपासून केवळ सहा महिन्यांच्या आत जन्मलेल्या पित्याला दिली जाऊ शकते. हे नियम 18 जूनपासून लागू करण्यात आले आहेत.