या चमत्कारिक मंदिरासमोर हवामान खातेही फेल, दगडांतून टपकणारे थेंब सांगतात मान्सूनचा अचूक अंदाज


देशाच्या कानाकोपऱ्यात अनेक रहस्यमय ठिकाणे आहेत, जी त्यांच्या अनोख्या रहस्यांमुळे जगभर प्रसिद्ध आहेत. उत्तर प्रदेशातील कानपूरपासून सुमारे 50 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या बुजुर्ग बेहता गावात भगवान जगन्नाथाचे मंदिर यापैकी एक आहे. या मंदिराचे वैशिष्टय़ म्हणजे ते पावसाळ्याबाबत आगाऊ अंदाज बांधते. म्हणजेच यावर्षी किती पाऊस पडेल याचा अंदाज येतो. तेही पूर्णपणे अनोख्या पद्धतीने.

ठाकूरजी बाबा व्यतिरिक्त या मंदिराला पावसाळी मंदिर असेही म्हणतात. पाऊस किंवा मान्सून येण्याच्या काही दिवस आधी या मंदिराच्या गर्भगृहाच्या छतावरून पाण्याचे थेंब टपकू लागतात. सर्वात मोठे आश्चर्य म्हणजे त्यातून पडणारे थेंबही पावसाच्या थेंबाच्या आकाराचे असतात. या थेंबांचा आकार पाहून यावेळचा मान्सून चांगला की कमकुवत असेल याचा अंदाज बांधता येईल. ज्या दिवशी पाऊस पडतो त्या दिवशी मंदिरात पाणी टपकते.

मंदिराचे पुजारी सांगतात की जूनच्या पहिल्या पंधरावड्यात थेंब पडायला सुरुवात होते. सध्या घुमटावरील दगडातून थेंब चांगल्या प्रमाणात पडत आहेत. त्यांच्या म्हणण्यानुसार चार-पाच दिवसांपूर्वीपर्यंत जास्त थेंब असतात. सांगितले की दगडावर थेंब सुकताच लगेच पाऊस पडतो. यावर्षी थेंबही सुकलेले नाहीत. ते नक्कीच हळूहळू कमी होतील. त्यामुळे मान्सूनचे आगमन होण्यास काहीसा विलंब होण्याची शक्यता आहे. थेंबांचा आकार पाहता यंदा चांगला पाऊस पडेल, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. मंदिराचे हे रहस्य जाणून शास्त्रज्ञांनाही आश्चर्याचा धक्का बसला आहे.

या मंदिरात काळ्या पाषाणापासून बनवलेली भगवान जगन्नाथाची सुमारे 15 फूट उंचीची मूर्ती स्थापित आहे. यासोबतच सुभद्रा आणि बलराम मूर्तीही आहेत. या मूर्ती भिंतीपासून दूर आहेत, ज्यामुळे भक्त भगवान जगन्नाथाची प्रदक्षिणा पूर्ण करू शकतात. यासोबतच भगवान जगन्नाथाच्या मूर्तीभोवती 10 अवतारांच्या मूर्ती बनवल्या आहेत. प्रत्येक अवताराच्या शेवटी कल्किचाही उल्लेख आहे. या मंदिराच्या आत गर्भगृहाच्या चारही बाजूने खांब असून त्यावर सुंदर नक्षीकाम केलेले आहे. अनेक सर्वेक्षण करूनही हे मंदिर कधी बांधले गेले हे आजतागायत कळू शकलेले नाही.

मंदिराच्या मुख्य प्रवेशद्वाराजवळ एक प्राचीन विहीर आहे. यासोबतच मंदिराच्या उजव्या बाजूला एक पुरातन तलाव आहे. काळ्या पाषाणापासून बनवलेल्या भगवान जगन्नाथाच्या मूर्तीबरोबरच त्यांचा थोरला भाऊ बलरामाची छोटी मूर्ती आहे. त्याच्या मागे दगडांवर देवाचा दशावतार कोरलेला आहे. या दशावतारांमध्ये भगवान बुद्धांच्या जागी बलरामाचे चित्र कोरण्यात आले आहे.