
अमरनाथ यात्रा ही हिंदू धर्मातील प्रमुख तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे. अमरनाथमध्ये बर्फाच्या शिवलिंगाची पूजा करण्याची परंपरा आहे. अमरनाथ यात्रेला दरवर्षी लाखो लोक शिवलिंगाच्या दर्शनासाठी जातात. अमरनाथ गुहेतील बर्फापासून बनवलेल्या पवित्र शिवलिंगाचे दर्शन घेण्यासाठी भाविक जून ते ऑगस्ट दरम्यान काश्मीर हिमालयात जातात. असे मानले जाते की जो बर्फाच्या शिवलिंगाची पूर्ण भक्तिभावाने पूजा करतो. भगवान शिव त्यांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण करतात. याच ठिकाणी भगवान शिवाने आपली पत्नी देवी पार्वतीला अमरत्वाचा मंत्र सांगितला आणि तिने अनेक वर्षे येथे राहून येथे तपश्चर्या केली. याचा शोध एका मुस्लिमाने लावल्याचे सांगितले जाते. चला जाणून घेऊया त्याची सविस्तर कहाणी…
Amarnath Yatra : कोणी लावला होता अमरनाथ गुहेचा शोध ?
अमरनाथ श्राइन बोर्डाच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, अमरनाथ गुहा बुटा मलिक नावाच्या मुस्लिम मेंढपाळाने शोधली होती. प्राणी चरत असताना बुटाला एक साधू भेटला. तेव्हा ऋषींनी त्याला कोळसा भरलेली पिशवी दिली. घरी पोहोचल्यानंतर बुटाने पिशवी उघडली, तेव्हा त्याला सोन्याच्या नाण्यांच्या रूपात कोळसा दिसला. त्यानंतर बुटा त्या साधूचे आभार मानण्यासाठी त्या गुहेत पोहोचला. मात्र, तो साधू त्या गुहेत सापडला नाही. बुटा मलिक जेव्हा त्या गुहेच्या आत गेला, तेव्हा त्याला दिसले की बर्फाचे पांढरे शिवलिंग चमकत होते. त्यानंतर हा प्रवास सुरू झाला.
अहवालानुसार, 1850 मध्ये गुहेचा शोध लागला आणि प्रवास सुरू झाल्यानंतर मलिकच्या कुटुंबाने त्याची देखभाल केली. पण आता तसे नाही, कारण सन २००० मध्ये एक विधेयक जारी करण्यात आले होते. ज्याच्या नियमानुसार कुटुंबाला हाकलून दिले. पूर्वी कुटुंबाला एक तृतीयांश वाटा मिळत असे, पण आता तसे नाही. श्राइन बोर्डाच्या स्थापनेनंतर त्यांना एक तृतीयांश वाटाही काढून टाकण्यात आला.
वेबसाइटवरील एका कथेनुसार, काश्मीर खोरे पूर्णपणे पाण्यात बुडाले होते आणि कश्यप मुनींनी तेथे नद्या निर्माण केल्या आणि पाणी कमी झाल्यानंतर खोऱ्याची निर्मिती झाली. त्यानंतर भृगु मुनी स्थलांतरास गेले, तेथे त्यांना गुहा सापडली. धर्मग्रंथात लेणीबद्दलही लिहिले आहे. त्याकडे फारसे लक्ष दिले गेले नाही आणि बुटा मलिक यांनी 150 वर्षांनंतर त्याचा शोध लावला.
बाबा अमरनाथच्या या वार्षिक यात्रेसाठी दोन मार्ग आहेत. अनंतनाग जिल्ह्यात स्थित 48 किलोमीटरचा पारंपारिक मार्ग, ज्याला नुनवान-पहलगाम पथ असेही म्हणतात. दुसरा मार्ग गांदरबल जिल्ह्यात आहे, जो 14 किलोमीटर लांब आहे. हा मार्ग लहान आणि अरुंद आहे, त्याला बालटाल मार्ग म्हणतात. त्याची चढण अवघड असली तरी. जम्मू-काश्मीर सरकार आणि श्री अमरनाथ श्राइन बोर्ड यांच्या संरक्षणाखाली दरवर्षी अमरनाथ यात्रा आयोजित केली जाते.
यंदाच्या अमरनाथ यात्रेची नोंदणी आज, 15 एप्रिलपासून सुरू झाली आहे. या यात्रेत सहभागी होऊ इच्छिणाऱ्या कोणत्याही भाविकांना अमरनाथ श्राइन बोर्ड jksasb.nic.in या वेबसाइटला भेट देऊन नोंदणी करता येईल. पण अमरनाथ गुहेचा शोध कोणी लावला, हे तुम्हाला माहीत आहे का? त्याचा प्रवास कधी सुरू होणार? अमरनाथ श्राइन बोर्डाच्या वेबसाइटनुसार अमरनाथ यात्रा 29 जूनपासून सुरू होणार आहे. ज्यासाठी तुम्ही आता नोंदणी करू शकता. नोंदणीशिवाय तुम्ही अमरनाथला भेट देऊ शकणार नाही.
