देशभरात होळीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. होळीचे नाव ऐकताच लोकांच्या मनात रंग भरतात. रंगांचा हा सण साजरा करण्याच्या एक दिवस आधी होलिका दहन केले जाते. वास्तविक, होलिका दहनाशी संबंधित एक कथा खूप प्रसिद्ध आहे, ज्यानुसार हिरण्यकश्यपूची बहीण होलिकाने तिच्या भावासह प्रल्हादला मारण्याचा प्रयत्न केला, परंतु प्रल्हादऐवजी होलिकाचा आगीत मृत्यू झाला. या पौराणिक कथेच्या आधारे होळीचा सण साजरा केला जातो, पण प्रश्न असा आहे की होलिकेला संपूर्ण जगात राक्षस मानले जाते, मग जाळण्यापूर्वी तिची पूजा का केली जाते?

होलिकाने तिच्या अधिकाराचा गैरवापर करून स्वतःच्या पुतण्याला इजा करण्याचा प्रयत्न केला होता. ही कथा वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा संदेश देते. पण याशिवाय आणखी एक प्रचलित कथा आहे, ज्यानुसार होलिका दहन करण्यापूर्वी तिची पूजा केली जाते. असे मानले जाते की होलिका ही एक देवी होती, जी ऋषींनी दिलेल्या शापामुळे राक्षस बनली होती. तिचा पुतण्या प्रल्हादसह अग्नीत बसून ती मेली आणि अग्नीत जळून तीही पावन झाली.

त्यामुळेच होलिका राक्षसी झाल्यानंतर होलिका दहनाच्या दिवशी तिची देवी म्हणून पूजा केली जाते. असेही मानले जाते की होलिका दहनाच्या दिवशी आगीत मूठभर तांदूळ ठेवल्याने देवी होलिकाचा आशीर्वाद राहतो आणि कोणीही आपले नुकसान करू शकत नाही. अग्नीभोवती प्रदक्षिणा केल्याने त्रास दूर होतात.

मान्यतेनुसार होळीचा सण साजरा करण्याच्या एक दिवस आधी अग्नीची पूजा करण्याचे विशेष महत्त्व मानले जाते. असे मानले जाते की अग्निदेवाची उपासना केल्याने मिळणारे आशीर्वाद चांगले आरोग्य आणि दीर्घायुष्य प्रदान करतात. पुराणानुसार भगवान विष्णूच्या इतर रूपांपैकी एक अग्निदेव आहे. होलिका दहनात जे काही साहित्य टाकले जाते, ते अग्निदेवच देवतांना देतात. याचा उल्लेख प्राचीन वेद आणि पुराणात आढळतो. अग्नीची प्रार्थना आणि पूजा केल्याने साधकाला धन, धान्य आणि समृद्धी प्राप्त होते.