संगीतविश्वात अनेक मोठी नावे आहेत. अनेक गायकांनी बॉलिवूडमध्ये आपले नाव कमावले, तर काहींनी भक्तिगीते गाऊन प्रचंड लोकप्रियता मिळवली. गायिका अनुराधा पौडवाल या देखील त्या गायकांपैकी एक आहेत, ज्यांनी बॉलीवूडमध्ये चित्रपट गाणी देखील गायली आहेत आणि त्यांच्या भक्तिगीतांचे अनेक अल्बम देखील रिलीज झाले आहेत. ही गायिका 80 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात आली आणि 90 च्या दशकात तिची लोकप्रियता सर्वाधिक होती. एक काळ असा होता, जेव्हा त्यांना लता आणि आशा भोसले यांच्यापेक्षा जास्त पसंती दिली जात होती. पण वेळेत काहीतरी वेगळेच होते. अशा परिस्थितीत, अनुराधा पौडवाल यांनी चित्रपट जगतापासून दूर राहण्याचे आणि भजन गायला सुरुवात करण्याचे कारण काय होते ते जाणून घेऊया.
1 तासात विकल्या गेल्या 90 हजार कॅसेट्स, त्यांच्या आवाजाने माजवली खळबळ, मग अनुराधा पौडवाल या का दुरावल्या बॉलिवूडपासून?
अभिमान हा संगीतमय चित्रपट 1973 साली प्रदर्शित झाला होता. या चित्रपटात अमिताभ आणि जया यांची जोडी खूप पसंत केली गेली होती. या चित्रपटातील सर्व गाणीही खूप आवडली होती. या चित्रपटाची खास गोष्ट म्हणजे भजन क्वीन म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या अनुराधा पौडवाल यांनी या चित्रपटातून आपल्या बॉलिवूड करिअरला सुरुवात केली. यानंतर जसजशी त्यांची प्रगती होत गेली, तसतसे त्यांनी यशाच्या शिखरांना स्पर्श केला. कुमार शानु, सुरेश वाडकर आणि उदित नारायण यांच्यासह अनेक गायकांसोबत त्यांनी कार्यक्रम केले.
अनुराधा पौडवाल यांच्या आवाजाची जादू अशी होती की 90 च्या दशकाच्या सुरुवातीच्या काळात त्यांच्यापेक्षा इतर कोणत्याही गायकाला प्राधान्य मिळाले नाही. खरं तर, अशी काही उदाहरणे होती, जेव्हा संगीतकारांनी लता-आशा किंवा कविता कृष्णमूर्ती यांच्याऐवजी अनुराधाची निवड केली. 1991 ते 1993 या काळात सलग 3 वर्षे या गायिकेला फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला, यावरून 90 च्या दशकातील त्यांचा प्रभाव मोजता येतो, हा एक विक्रम आहे. याशिवाय त्यांना डी.वाय.पाटील विद्यापीठाने डी.लिट. माध्यमिक पदवी प्रदान केली. ही पदवी मिळवणाऱ्या लता मंगेशकर यांच्यानंतरच्या त्या दुसऱ्या गायिका होत्या.
त्यांनी बंगाली, हिंदी आणि मराठीसह इतर भाषांमध्येही गाणी गायली. रिपोर्ट्सनुसार, त्यांनी आपल्या करिअरमध्ये सुमारे 10 हजार गाणी गायली आणि अनेक मानसन्मान मिळवले. नदीम-श्रवण या संगीत दिग्दर्शकांसोबत त्यांनी केलेले सहकार्य अप्रतिम होते. नदीम-श्रवणची प्रतिभा अनुराधा यांनीच ओळखली. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत दिग्गज गायकांसोबत गाणी गायली. मोहम्मद रफी, किशोर कुमार, मन्ना डे, केजे येसुदास, एसपी बालसुब्रमण्यम, उदित नारायण, मोहम्मद अझीझ आणि मुकेश यांच्यासोबतही त्यांनी गाणी गायली. त्यांनी अलका याज्ञिक, आशा भोसले आणि कविता कृष्णमूर्ती यांच्यासोबत युगल गीतही गायली.
जेव्हा अनुराधा पौडवाल त्यांच्या कारकिर्दीच्या शिखरावर होत्या आणि बॉलीवूड उद्योगातील एक प्रमुख गायन चेहरा बनल्या, तेव्हा त्या गुलशन कुमार यांच्या टी-सीरिजमध्ये सामील झाल्या. ही चाल त्यांच्यावर उलटली. या काळात त्यांची गाणी कमी गाजली आणि त्यांची लोकप्रियता हळूहळू कमी होऊ लागली. त्यादरम्यान त्यांनी बॉलिवूड इंडस्ट्री सोडून पूर्णपणे भक्तिगीते गाण्याचा निर्णय घेतला. त्या बऱ्याच काळापासून सिनेसृष्टीमध्ये दिसल्या नाही आणि गुलशन कुमार यांच्या निधनानंतर त्यांनी पुन्हा इतर संगीत कंपन्यांसोबत सहयोग करण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या कामाचे कौतुक झाले, पण त्यांना पूर्वीसारखी लोकप्रियता मिळाली नाही.
हा तो काळ होता, जेव्हा लता-आशा यांना गाणी मिळत होती. याशिवाय अलका याज्ञिक, कविता कृष्णमूर्ती या गायिका प्रस्थापित झाल्या होत्या. याचा परिणाम अनुराधा यांच्या स्टारडमवरही झाला. यानंतर अनुराधा यांनी पुन्हा एकदा तिच्या आयुष्यातील सर्वात कठीण निर्णय घेतला आणि त्यांनी बॉलिवूडला कायमचे सोडले आणि पूर्णपणे भजन गाणे गायला सुरुवात केली. त्यांनी यापूर्वीही असे केले होते आणि त्या नेहमीच भक्तिगीते गात होत्या. त्यांच्या भजनांची लोकप्रियताही जोरदार होती. त्यांचे पहिले देवी भजन आऊंगी आऊंगी मैं बरस आऊंगी या भजनाच्या 90 हजार कॅसेट एकाच दिवसात विकल्या गेल्या. यानंतर त्यांच्या भजनांना खूप पसंती मिळू लागली. अनुराधा त्यांचा 60 वा वाढदिवस साजरा करत आहे आणि त्या अजूनही भक्तिगीते गात आहे. यामुळे त्यांना एक नवीन ओळख मिळाली आणि आजही त्या भजन क्वीन म्हणून ओळखल्या जातात.