भारतात वाहनांवर लाल-निळे दिवे लावण्याची प्रथा खूप जुनी आहे. यातून अनेकजण आपली पकड घट्ट करण्याचा प्रयत्न करतात, पण पोलिसांच्या हाती लागल्यावर कुठलीही शिफारस कामी येत नाही. यानंतर पोलीस अवजड चलान कापतात किंवा वाहन जप्त करतात.

मात्र, काही वर्षांपूर्वी व्हीआयपी कल्चर हटवण्यासाठी केंद्र सरकारने मंत्री आणि कॅबिनेट मंत्र्यांच्या वाहनांवर लावलेले निळे दिवे काढण्याचे आदेश दिले होते. त्यानंतर सरकार किंवा विरोधी पक्षातील कोणीही सन्माननीय व्यक्ती आपल्या गाडीवरील दिवे वापरत नाही. मात्र असे असतानाही अनेक वाहने रस्त्यावर लाल आणि निळे दिवे लावलेली दिसतात. आम्ही तुम्हाला त्याच्या लावण्याच्या नियमांबद्दल तपशीलवार सांगत आहोत.

लाल दिवा कोण वापरू शकतो? (बिकन लाइट)
लाल दिवे आता केवळ उच्च सरकारी पदांवर असलेल्या अधिकाऱ्यांच्या वाहनांवरच वापरता येणार आहेत. ज्यामध्ये प्रामुख्याने राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश आणि लोकसभेचे अध्यक्ष अशा अधिकाऱ्यांच्या वाहनांवर लाल दिवा लावला जाऊ शकतो.

लाल दिवा (लाल फ्लॅशर)
अशा प्रकारचा दिवा फक्त आपत्कालीन सेवा जसे की रुग्णवाहिका, अग्निशमन दल आणि पोलिस वाहने वापरतात. जिल्हाधिकारी आणि लष्करी अधिकारीही हे करू शकतात.

निळा दिवा कोण वापरू शकतो?
पोलिस, आपत्कालीन सेवा किंवा इतर सरकारी कामांच्या वाहनांवर निळे दिवे वापरले जाऊ शकतात. हे केवळ पोलिस अधिकारी, आपत्कालीन सेवा आणि सरकारी संस्थांसाठी राखीव आहे.

या नियमांचे मुख्य उद्दिष्ट रहदारीचे नियमन करणे आणि आपत्कालीन सेवांना अडथळा न करता कार्य करण्यास अनुमती देणे हा आहे. या दिव्यांचा गैरवापर थांबवण्यासाठी सरकारने ही पावले उचलली आहेत. हे नियम संपूर्ण भारतात लागू आहेत आणि सर्व नागरिक आणि अधिकाऱ्यांनी त्यांचे पालन करणे अनिवार्य आहे.