Body Tickling : गुदगुल्या केल्यावरच आपण का हसतो? जाणून घ्या या मागचे कारण


आपल्या शरीरात असे अनेक बिंदू किंवा भाग असतात, जिथे स्पर्श केल्यावर आपल्याला गुदगुल्या होतात. गुदगुल्या झाल्यामुळे जोरात हसायला सुरुवात करतो. पण लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट अशी आहे की जेव्हा आपण स्वतःच्या हातांनी गुदगुल्या करतो, तेव्हा आपण हसत का नाही? विचार करण्यासारखी गोष्ट आहे, नाही का? या संदर्भात बर्लिनमधील शास्त्रज्ञांनी उंदरांवर प्रयोग केले आहेत.

बर्लिनच्या हम्बोल्ट विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की जेव्हा गुदगुल्या होतात, तेव्हा उंदीर देखील मानवाप्रमाणेच प्रतिक्रिया देतात. संशोधकांच्या म्हणण्यानुसार, उंदरांवर दोन प्रकारचे प्रयोग केले गेले, जेव्हा उंदरांच्या मेंदूने त्यांना गुदगुल्या केल्या आणि जेव्हा ते स्वतःला गुदगुल्या करतात, तेव्हा वेगवेगळ्या प्रकारे प्रतिक्रिया देतात.

आपण स्वतःला गुदगुल्या करू शकत नाही, कारण गुदगुल्याचा परिणाम आपल्या मेंदू आणि मज्जासंस्था यांच्यातील गुंतागुंतीच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असतो. जेव्हा कोणी आपल्याला गुदगुल्या करतो तेव्हा ते अनपेक्षित असते आणि आपला मेंदू त्यावर प्रतिक्रिया देतो. पण जेव्हा आपण स्वतःला गुदगुल्या करण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा आपल्या मेंदूला माहित असते की आपल्या हाताचा शरीराला कोणताही धोका नाही, त्यामुळे तो प्रतिसाद देत नाही.

आपण स्वतःला गुदगुल्या का करत नाहीस?
आम्ही तुम्हाला सांगतो की आपल्या मेंदूचे दोन भाग गुदगुल्या सिग्नल देण्यासाठी जबाबदार असतात – पहिला म्हणजे सोमाटोसेन्सरी कॉर्टेक्स आणि दुसरा अँटीरियर सिंग्युलेट कॉर्टेक्स. पहिला भाग म्हणजे somatosensory cortex कोणत्याही गोष्टीचा स्पर्श समजतो. दुसरा भाग, पूर्ववर्ती सिंग्युलेट कॉर्टेक्स, आनंद किंवा कोणत्याही मनोरंजक भावना समजून घेण्यासाठी कार्य करतो.

म्हणून जेव्हा आपण स्वतःच्या हातांनी गुदगुल्या करतो, तेव्हा मेंदूच्या सेरेबेलम भागाला त्याची जाणीव होते. सेरेबेलम ही माहिती कॉर्टेक्सला पाठवते. कॉर्टेक्सला आधीच याची जाणीव असते आणि आपल्या संवेदनशील अवयवांना स्पर्श केल्यावर गुदगुल्या होत नाहीत.

मेंदूला आश्चर्याचा धक्का बसतो
गुदगुल्याबद्दल एक अतिशय मनोरंजक गोष्ट आहे. गुदगुल्या आश्चर्यावर अवलंबून असतात. जेव्हा एखादी व्यक्ती आपल्याला अचानक गुदगुल्या करते तेव्हा आपला मेंदू त्याच्यासाठी अजिबात तयार नसतो. या कारणामुळे आपण जोरजोरात हसायला लागतो.

अलार्म सिग्नल नाही
खरं तर, जर आपण स्वतःला गुदगुल्या करण्याचा प्रयत्न केला, तर आपल्या मेंदूला माहित आहे की स्पर्श करणे धोकादायक नाही. त्यामुळे मेंदू त्यावर प्रतिक्रिया देत नाही.

गुदगुल्या हा एक मैत्रीपूर्ण हल्ला
तुम्हाला हे जाणून थोडे आश्चर्य वाटेल की आपला मेंदू एक मैत्रीपूर्ण हल्ला म्हणून गुदगुल्या करतो. दुसऱ्या व्यक्तीकडून गुदगुल्या केल्यावर मेंदूला एकाच वेळी आनंद आणि सौम्य वेदना जाणवतात. त्यामुळे मनावर ताण येतो. हा तणाव हास्याच्या रूपाने बाहेर येतो.

गुदगुल्या झाल्यावर आपण का हसतो?
या विषयावर संशोधकांनी भर दिला आहे. त्यांच्या मते, गुदगुल्या हा देखील धोक्याचा संकेत आहे. आपल्या शरीराच्या ज्या भागांमध्ये जास्त न्यूरॉन्स असतात ते गुदगुल्या करण्यास अधिक संवेदनशील असतात. यामध्ये पोट, मांड्या, मान आणि बगल यांचा समावेश असतो. जेव्हा मेंदूला असे वाटते की गुदगुल्या होणे धोकादायक नाही, तेव्हा तो हसण्याने तणाव कमी करतो.

गुदगुल्याचे दोन प्रकार
गुदगुल्या देखील दोन प्रकारे होतात. प्रथम निस्मेसिस आहे, ज्यामध्ये शरीराला हलक्या हातांनी स्पर्श केला जातो. यामुळे त्वचेचा बाह्य थर म्हणजेच एपिडर्मिस मज्जातंतूंद्वारे मेंदूला संदेश पाठवते, दुसरे म्हणजे गार्गलेसिस, ज्यामुळे पोट, बगला किंवा घशाला स्पर्श केल्याने माणूस खूप हसतो.

शिक्षा म्हणून गुदगुल्या करणे
एकेकाळी शिक्षेसाठी हशा पिकवणाऱ्या गुदगुल्याचा वापर केला जायचा. ब्रिटिश मेडिकल जर्नलमध्ये यासंबंधीचा एक लेखही प्रसिद्ध झाला होता. चीनचा टिकल छळ हा त्याचाच एक प्रकार आहे. किरकोळ चुका करणाऱ्यांना गुदगुल्या करण्याची शिक्षा देण्यात यायची. श्वास घेईपर्यंत त्याला गुदगुल्या होत होत्या.

बरं, असे काही लोक असतात जे गुदगुल्या करण्याचा विचार करूनही हसतात. संशोधनात असे दिसून आले आहे की उंदरांचा जो भाग गुदगुल्या झाल्यावर सक्रिय होतो, तोच भाग गुदगुल्या होण्यापूर्वी लगेच सक्रिय होतो. प्रत्येक व्यक्तीच्या शरीराचे वेगवेगळे भाग गुदगुल्या करण्यास संवेदनशील असतात. म्हणून पुढच्या वेळी जर कोणी तुम्हाला गुदगुल्या करत असेल, तर तुमचे हसणे थांबवा. यामुळे त्या व्यक्तीला कुठे गुदगुल्या होतात हे कळणार नाही.