
प्रत्येक नोकरदार आणि कमावत्या व्यक्तीने वार्षिक आयकर रिटर्न (ITR) भरणे आवश्यक आहे. याद्वारे ते त्यांचे उत्पन्न आणि खर्चाचा तपशील देतात. जे आयटीआर दाखल करत नाहीत, त्यांना आयकर विभागाकडून नोटीस मिळू शकते. त्यामुळे, जर तुम्ही पहिल्यांदा ITR भरत असाल, तर तुम्हाला काही आव्हानांचा सामना करावा लागू शकतो जसे की, कोणता ITR फॉर्म भरायचा, त्याची प्रक्रिया काय आहे, तुम्हाला किती कर सूट मिळेल इ. तुम्हालाही पहिल्यांदाच रिटर्न भरताना अशाच कोंडीचा सामना करावा लागत असेल, तर काळजी करू नका, आम्ही तुम्हाला यासंबंधी काही सोप्या टिप्स सांगतो.
तुम्ही पहिल्यांदा भरत असाल ITR, तर करू नका काळजी, या 6 सोप्या टिप्स करतील तुम्हाला मदत
आयकर विभागाने 2023-24 या आर्थिक वर्षासाठी आयकर रिटर्न भरण्यासाठी सात प्रकारचे ITR फॉर्म जारी केले आहेत. फॉर्मची निवड करदात्यांच्या उत्पन्नाचा प्रकार, रक्कम आणि श्रेणी यावर अवलंबून असते. प्रत्येक फॉर्म वेगळा असतो, त्यामुळे कर भरण्यासाठी योग्य ITR फॉर्म निवडणे महत्त्वाचे आहे.
ITR-1: हा फॉर्म त्यांच्यासाठी आहे, जे पगारदार व्यक्ती आहेत, मालमत्तेचे मालक आहेत आणि इतर स्त्रोतांकडून (व्याज इ.) 50 लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न आहे. ITR-2: व्यक्ती आणि HUF ज्यांचे उत्पन्न व्यवसाय किंवा व्यवसायातून नाही ते हा फॉर्म निवडतील. ITR-3: ITR-3 अशा व्यक्ती आणि HUF साठी दाखल केला जातो ज्यांचे उत्पन्न मालकी व्यवसाय किंवा व्यवसायातून येते. ITR-4: हा फॉर्म व्यवसाय किंवा व्यवसायातील अंदाजे उत्पन्नासाठी निवडला जातो.
आयटीआर फाइल करण्यासाठी, करदात्याकडे सर्व आवश्यक कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे. यापैकी सर्वात खास फॉर्म 16 आहे. तो तुमच्या नियोक्त्याने किंवा कंपनीने जारी केला आहे, त्यात तुमचा पगार आणि कपात केलेल्या कराचा तपशील असतो. याशिवाय पॅन कार्ड देखील आवश्यक आहे, त्याशिवाय तुम्ही ITR दाखल करू शकत नाही. व्याज उत्पन्न आणि इतर आर्थिक व्यवहारांचा मागोवा ठेवण्यासाठी बँक स्टेटमेंट असणे देखील महत्त्वाचे आहे. याशिवाय, कर वाचवण्यासाठी, गुंतवणुकीशी संबंधित कागदपत्रे जसे की पीपीएफ, एनएससी, ईएलएसएस पेपर्स सोबत ठेवा. इतर उत्पन्न स्रोतांमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नावरील कर कपातीचा पुरावा म्हणून TDS प्रमाणपत्र सोबत ठेवा. ITR भरण्यासाठी फॉर्म 26AS देखील खूप महत्वाचा आहे. हे वार्षिक कर विवरण आहे, जे तुमच्याद्वारे केलेली कर देयके आणि कपात दर्शवते. हा फॉर्म इन्कम टॅक्स ई-फायलिंग पोर्टलवर उपलब्ध आहे, जो सहजपणे डाउनलोड केला जाऊ शकतो.
जे लोक प्रथमच आयकर रिटर्न भरत आहेत त्यांनी प्रथम ई-फायलिंग पोर्टलवर स्वतःची नोंदणी करावी. यासाठी आयकर विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर जा. येथे नोंदणी पर्यायावर जा. यानंतर करदाता निवडा, आता तुमचे पॅन कार्ड तपशील भरा आणि पडताळणी करा. यानंतर, तुमची वैयक्तिक माहिती जसे की नाव, पत्ता, लिंग इत्यादी द्या. आता तुमचा नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक आणि ईमेल आयडी भरा. पुढील प्रक्रियेचा भाग म्हणून, तुमच्या मोबाइल नंबर आणि ईमेलवर एक OTP येईल, तो प्रविष्ट करा. आता तुमचा पासवर्ड सेट करा आणि लॉगिन करा. आता आपली नोंदणी करा. नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण होताच तुम्हाला संदेशाद्वारे कळवले जाईल.
इन्कम टॅक्स कायद्यांतर्गत टॅक्स फाइलिंगमध्येही अनेक प्रकारची सूट उपलब्ध आहे. हे तुम्हाला तुमचे करपात्र उत्पन्न कमी करण्यात मदत करू शकते. आयकर नियमांनुसार, कलम 80C अंतर्गत, PPF, EPF, NSC, जीवन विमा इत्यादींमध्ये दीड लाख रुपयांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर वजावटीची तरतूद आहे. आरोग्य विमा प्रीमियमसाठी कपातीचा लाभ कलम 80D मध्ये उपलब्ध आहे. याशिवाय, बचत खात्यांवर ₹ 10,000 पर्यंतच्या व्याजासाठी कलम 80TTA अंतर्गत वजावट मिळू शकते. कलम 24(b) द्वारे गृहकर्जाच्या व्याजासाठी 2 लाख रुपयांपर्यंतच्या कपातीचा लाभ मिळू शकतो.
आयटीआरमध्ये तुमच्या उत्पन्नाच्या सर्व स्रोतांची योग्य माहिती भरा. यात पगार, व्याज उत्पन्न, भाड्याचे उत्पन्न आणि कोणतेही फ्रीलान्स किंवा अर्धवेळ उत्पन्न इत्यादींचा समावेश होतो. आयटीआर फाइल करण्याची शेवटची तारीख 31 जुलै आहे, त्यामुळे वेळेवर फाइल करा. विवरणपत्र उशीरा भरल्यास 10,000 रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो. आयकर रिटर्न भरल्यानंतर, दाखल केलेल्या आयटीआर स्लिपचे रेकॉर्ड ठेवा आणि सर्व आवश्यक कागदपत्रे ठेवा. याद्वारे, भविष्यात काही त्रुटी असल्यास आपण सत्यापित करू शकता.
आयटीआर भरल्यानंतर त्याचे ई-व्हेरिफिकेशन आवश्यक आहे. कारण आयटीआर भरल्यानंतर त्याची पडताळणी झाली नाही तर ती अवैध घोषित केली जाईल. करदाते EVC म्हणजेच इलेक्ट्रॉनिक व्हेरिफिकेशन कोड पर्यायाद्वारे त्यांचे ITR ई-सत्यापित करू शकतात.
