विनयभंग, अश्लील हावभाव आणि नात्यात फसवणूक… महिलांच्या वरील गुन्ह्यांबाबतच्या नव्या कायद्यात किती आहे शिक्षेची तरतूद ?

आयपीसीमध्ये 511 कलमे होती. तर भारतीय न्यायिक संहितेत 358 कलमे आहेत. BNS मध्ये एकूण 19 अध्याय आहेत. त्याच्या पाचव्या प्रकरणात महिला आणि मुलांच्या विरोधातील गुन्ह्यांविषयी चर्चा केली आहे.

वैवाहिक बलात्काराचा उल्लेख नाही, पण…
भारतीय न्यायिक संहितेत वैवाहिक बलात्काराचा उल्लेख नाही. कलम 63 मधील अपवाद (2) सांगते की जर एखाद्या पुरुषाने आपल्या पत्नीशी जबरदस्तीने लैंगिक संबंध ठेवले, तर तो बलात्कार मानला जाणार नाही. परंतु पत्नीचे वय 18 वर्षांपेक्षा जास्त असावे.

कलम 67 मध्ये विभक्त असताना तिच्या संमतीशिवाय तिच्यापासून दूर असलेल्या पत्नीशी शारीरिक संबंध ठेवल्याबद्दल शिक्षेचा उल्लेख आहे. यानुसार जर पत्नी वेगळी राहात असेल आणि पतीने तिच्या संमतीशिवाय लैंगिक संबंध ठेवले, तर त्याला शिक्षा होईल. शिक्षा म्हणून, दोषीला 2 ते 7 वर्षांचा तुरुंगवास भोगावा लागेल आणि दंडही भरावा लागेल.

महिलेवर असभ्य कमेंट केल्यास शिक्षा
कलम 79 मध्ये शिक्षेची तरतूद आहे, ज्या मुली स्त्रीच्या शिष्टाचाराचा अपमान करण्याच्या उद्देशाने बोलतील, हावभाव करतात किंवा कृती करतात. अशा प्रकरणातील दोषींना दंडासह 3 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. आयपीसीच्या कलम 509 मध्येही अशीच शिक्षा देण्यात आली आहे.

नात्यात फसवणूक केल्याबद्दल तुरुंगवास
BNS च्या कलम 69 नुसार फसवणूक करून एखाद्या महिलेशी शारीरिक संबंध ठेवणे हा गुन्हा आहे. जर एखाद्या व्यक्तीने एखाद्या महिलेशी लग्न करण्याचे वचन देऊन कोणत्याही हेतूशिवाय शारीरिक संबंध ठेवले, तर त्यालाही शिक्षा होईल. ‘फसवणूक’ मध्ये ओळख लपवून नोकरी किंवा पदोन्नती, मोह आणि लग्नाचे खोटे आश्वासन समाविष्ट आहे. अशा कोणत्याही गुन्हेगारास 10 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि दंडाची शिक्षा होऊ शकते.

सामूहिक बलात्काराबाबत नवीन तरतूद काय?
भारतीय न्यायिक संहितेच्या कलम 70 (1) अन्वये, प्रौढ महिलेच्या सामूहिक बलात्काराच्या गुन्ह्यात सहभागी असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला कमीत कमी 20 वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा दिली जाईल. जी जन्मठेपेपर्यंत वाढवली जाऊ शकते. दंडही आकारण्यात येणार असून ही रक्कम पीडित महिलेला देण्यात येणार आहे.

पूर्वीच्या कायदेशीर व्यवस्थेनुसार म्हणजेच भारतीय दंड संहितेच्या कलम 376D नुसार, केवळ महिलेवर सामूहिक बलात्कारासाठी शिक्षा निश्चित करण्यात आली होती. त्याचप्रमाणे कलम 376 डी आणि बी नुसार, 12 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या अल्पवयीन मुलीवर सामूहिक बलात्कारासाठी जास्तीत जास्त शिक्षा मृत्युदंड आणि 12 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या मुलीवर सामूहिक बलात्कार करणाऱ्या आरोपीला जन्मठेपेची असू शकते.

नवीन कायद्यात 18 वर्षांखालील अल्पवयीन मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांची शिक्षा कठोर करण्यात आली आहे. कलम 70 (2) नुसार, जर पीडितेचे वय 18 वर्षांपेक्षा कमी असेल, म्हणजे अल्पवयीन असेल, तर सामूहिक बलात्कारात सामील असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला मृत्यूदंडाची शिक्षा होऊ शकते.

मुलीचा पाठलाग करणे हा गुन्हा
नवीन कायद्याच्या कलम 77 नुसार, महिलेचा पाठलाग करणे, तिने नकार देऊनही तिच्याशी बोलण्याचा प्रयत्न करणे, तिच्या ईमेलवर किंवा इतर कोणत्याही इंटरनेट कम्युनिकेशनवर लक्ष ठेवणे यासारखे गुन्हे म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत. प्रथमच असा गुन्हा केल्यास दंडासह तीन वर्षांपर्यंतची शिक्षा होऊ शकते. दुसरा गुन्हा घडल्यास दंडासह पाच वर्षे शिक्षा वाढवण्याची तरतूद आहे. आयपीसी कलम 354D मध्येही अशीच शिक्षा होती.

कलम 63 अन्वये दाखल होईल बलात्काराचा गुन्हा, कलम 64 अन्वये दिली जाईल शिक्षा
भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 63 मध्ये बलात्काराची व्याख्या करण्यात आली आहे. कलम 64 मध्ये शिक्षेची तरतूद आहे. जुन्या आयपीसीच्या कलम 375 मध्ये बलात्काराची व्याख्या करण्यात आली होती, तर कलम 376 मध्ये शिक्षेची तरतूद होती. कलम 376 अन्वये बलात्काराच्या दोषींना किमान 10 वर्षांच्या तुरुंगवासाची तरतूद आहे. BNS च्या कलम 64 मध्ये हीच शिक्षा विहित केलेली आहे.

16 वर्षांखालील बलात्कारप्रकरणी दोषी आढळलेल्यांना जन्मठेपेची शिक्षा
भारतीय न्यायिक संहितेच्या कलम 65 अन्वये, 16 वर्षे आणि 12 वर्षे वयोगटातील अल्पवयीन मुलीवर बलात्कार करणाऱ्याला कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे. कलम 65 (1) म्हणते की, 16 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलीवर बलात्कार करणाऱ्या दोषीला सश्रम कारावासाची शिक्षा दिली जाईल. त्याचा कालावधी 20 वर्षांपेक्षा कमी नसेल आणि जन्मठेपेपर्यंत वाढू शकेल. कलम 65 (2) मध्ये 12 वर्षांखालील मुलीवर बलात्कार करणाऱ्या शिक्षेची तरतूद आहे, जी कलम 65 (1) सारखीच आहे. याशिवाय कलम 65 (2) अंतर्गत फाशीची शिक्षाही दिली जाऊ शकते.

कलम 65 अन्वये गुन्हा सिद्ध झाल्यास आरोपीला दंडही भरावा लागू शकतो. पीडितेच्या पुनर्वसन आणि वैद्यकीय खर्चाची पूर्तता करण्यासाठी वाजवी दंड आकारला जाईल.

बलात्कार आणि खून प्रकरणात लागू केले जाईल हे कलम
जो कोणी कलम 64 च्या पोटकलम (1) किंवा पोटकलम (2) नुसार दंडनीय असा गुन्हा करतो आणि स्त्रीला मृत्यूस कारणीभूत ठरेल अशी दुखापत करतो, त्या अपराध्याला कलम 66 नुसार सश्रम कारावासाची शिक्षा दिली जाईल. शिक्षा किमान 20 वर्षे तुरुंगवासाची असेल, जी जन्मठेपेपर्यंत वाढविली जाऊ शकते. म्हणजे ती व्यक्ती आयुष्यभर तुरुंगातच राहील.