Apple iPhone बनवणारी फॉक्सकॉन भारतातील विवाहित महिलांना देत ​​नाही नोकरी? काय आहे संपूर्ण प्रकरण

रॉयटर्सने आपल्या एका तपास अहवालात म्हटले आहे की मार्च 2023 मध्ये पार्वती आणि जानकी नावाच्या दोन महिला नोकरीसाठी फॉक्सकॉन कारखान्यात गेल्या होत्या. दोघांचे वय 30 वर्षांपेक्षा कमी होते. कारखान्याच्या गेटवर उपस्थित असलेल्या गार्डने त्यांना विवाहित आहे का असा प्रश्न विचारला आणि त्यांनी होय असे उत्तर दिल्यावर त्यांना माघारी पाठवले.

याबाबत एजन्सीने पार्वतीकडे विचारपूस केली असता, तिने सांगितले की, तिला बसस्थानकापासून कारखान्याच्या गेटपर्यंत घेऊन जाणाऱ्या ऑटोरिक्षा चालकानेही कंपनी विवाहित महिलांना नोकरी देत ​​नसल्याचे सांगितले होते. ऑटोरिक्षा चालकाच्या म्हणण्यावर दोघांचाही पूर्ण विश्वास बसला नाही. त्या दोघीही स्वत:ला संधी मिळण्यासाठी तिथे गेल्या, पण त्यांना माघारी परतावे लागले.

जेव्हा रॉयटर्सने अधिक तपास केला, तेव्हा फॉक्सकॉनशी संबंधित सुमारे 17 कर्मचाऱ्यांनी नाव न सांगण्याच्या अटीवर कंपनीच्या या वृत्तीची पुष्टी केली. एजन्सीने फॉक्सकॉन इंडियाचे माजी मानव संसाधन कार्यकारी एस. पॉलचा हवाला देऊन, असे लिहिले आहे की कंपनी, एका प्रणाली अंतर्गत, विवाहित महिलांना भारतातील मुख्य आयफोन असेंबली कारखान्यात नोकरी मिळण्यापासून वगळते. याचे कारण अविवाहित महिलांपेक्षा विवाहित महिलांवर अधिक जबाबदाऱ्या असतात.

एस. पॉल म्हणतात की भरतीशी संबंधित हे नियम कंपनीच्या अधिकाऱ्यांना तोंडी सांगितले जातात. हे कंपनीसाठी कामावर घेणाऱ्या एजन्सींना देखील दिले जाते. अशाप्रकारे मुलाखतीदरम्यानच महिलांचे लग्न झाले असेल, तर त्यांना नोकरी मिळवण्याच्या शर्यतीतून बाहेर काढले जाते.

एस. पॉलने ऑगस्ट 2023 मध्ये फॉक्सकॉनमधील नोकरी सोडली आणि एका सल्लागार कंपनीत काम करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी सांगितले की फॉक्सकॉनने विवाहित महिलांना कामावर न घेण्याचे कारण त्यांच्यावरील ‘सांस्कृतिक’ आणि ‘सामाजिक दबाव’ आहे. कंपनीच्या मते, लग्नानंतर महिलांना अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते, विशेषत: जेव्हा त्यांना लग्नानंतर मुले होतात.

एस. पॉलच्या मतांना फॉक्सकॉनच्या इतर 17 कर्मचाऱ्यांनीही पाठिंबा दिला आहे. यापैकी डझनहून अधिक फॉक्सकॉनच्या नोकरदार एजन्सीशी संबंधित आहेत. फॉक्सकॉनच्या एचआरशी संबंधित सूत्रांनी कौटुंबिक कर्तव्ये, गर्भधारणा इत्यादींना जोखमीचे घटक म्हणून संबोधले आणि सांगितले की यामुळे कंपनी चेन्नईजवळील प्लांटमध्ये विवाहित महिलांना कामावर ठेवत नाही. दुसरे कारण म्हणजे विवाहित महिलांनी दागिने परिधान करणे, ज्यामुळे उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.

विवाहित महिलांना कामावर ठेवण्यावर फॉक्सकॉनची बंदी पूर्णवेळ नाही. या संदर्भात कंपनीच्या तीन माजी एचआर अधिका-यांचा हवाला देत बातमीत असे म्हटले आहे की जेव्हा उत्पादनाची मागणी जास्त असते किंवा जेव्हा मजुरांची कमतरता असते, तेव्हा हा नियम शिथिल केला जातो. त्याच वेळी, काहीवेळा हायरिंग एजन्सी देखील महिलांना नोकरी मिळविण्यासाठी त्यांची वैवाहिक स्थिती लपवण्यास सांगतात.

एजन्सीने 2022 मध्ये ॲपल आणि फॉक्सकॉनलाही या संदर्भात प्रश्न विचारले होते. त्यांनी त्यांच्या नोकरीच्या धोरणात ही समस्या मान्य केली होती आणि लवकरच ती दूर करण्याचे आश्वासन दिले होते. तथापि, ताज्या घटना 2023 आणि 2024 मधील आहेत.