स्वित्झर्लंडची दिग्गज कंपनी नेस्ले पुन्हा एकदा वादात सापडली आहे. 2015 मध्ये कंपनी मॅगीच्या संदर्भात वादात सापडली होती. आता स्विस कंपन्यांवर नजर ठेवणाऱ्या ‘पब्लिक आय’ या वेबसाइटने केलेल्या तपासणीनंतर ही कंपनी पुन्हा वादात सापडली आहे. नेस्लेच्या तपासणीत असे समोर आले आहे की कंपनी भारतात सर्वाधिक विकल्या जाणाऱ्या दोन बेबी उत्पादनांमध्ये मोठ्या प्रमाणात साखरेचा वापर करते. जेव्हा ही उत्पादने युरोप, ब्रिटन आणि जर्मनीसारख्या विकसित देशांमध्ये विकली जातात, तेव्हा त्यात साखरेचे प्रमाण कमी असते. या वादानंतर कंपनीच्या शेअर्समध्ये घसरण झाली आहे. गुरुवारच्या ट्रेडिंग सत्रात कंपनीच्या शेअर्समध्ये 3.5 टक्क्यांची घसरण झाली आहे. जाणून घेऊया काय आहे हे संपूर्ण प्रकरण.
भारतातील मुलांशी भेदभाव का करत आहे नेस्ले? मॅगीनंतर या बेबी प्रॉडक्टवरुन गदारोळ
नेस्ले ही स्वित्झर्लंडची प्रसिद्ध कंपनी असून तिची उत्पादने केवळ भारतातच नव्हे, तर जगभरात विकली जातात. आता नेस्ले मुलांच्या आरोग्याशी खेळत आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. आम्ही असे म्हणत नाही, तर हे आंतरराष्ट्रीय मानकांचे उल्लंघन आहे. विहित नियमांनुसार, बाळाचे दूध आणि सेरेलॅक सारख्या उत्पादनांमध्ये जास्त साखर घालणे हे लठ्ठपणा आणि जुनाट आजारांना प्रतिबंध करण्याच्या उद्देशाने आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन आहे.
काय आहे प्रकरण
वास्तविक, स्विस कंपनी पब्लिक आयने त्यांच्या उत्पादनांची तपासणी केली, तेव्हा ही बाब समोर आली. तपासणीत असे आढळून आले की कंपनी गरीब देशांमध्ये लहान मुलांच्या उत्पादनांमध्ये जास्त साखर घालते, तर विकसित देशांमध्ये साखरेचे प्रमाण एकतर अजिबात नसते किंवा नगण्य असते. मात्र, सर्व नियमांचे पालन करत असल्याचे कंपनीचे म्हणणे आहे. पब्लिक आयने या प्रकरणाची चौकशी केली असता, असे आढळून आले की कंपनी आपल्या उत्पादनांमध्ये समाविष्ट असलेल्या जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यासारख्या गोष्टींची माहिती उत्पादनावर देते. तर साखरेची माहिती जाहीर केलेली नसते.
नेस्लेसाठी भारत ही आहे मोठी बाजारपेठ
ही बाब भारतासाठीही महत्त्वाची ठरते, कारण भारतात नेस्लेच्या बेबी उत्पादनांची विक्री मंदावली आहे. आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये, नेस्लेने भारतात 20,000 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त किमतीची सेरेलॅक उत्पादने विकली आहेत. भारतात विकल्या जाणाऱ्या बेबी प्रोडक्टमध्ये साधारणत: 3 ग्रॅम साखर असते, तर ब्रिटन, जर्मनी, युरोप यांसारख्या विकसित देशांबद्दल बोलायचे झाल्यास, येथे साखरेचे प्रमाण शून्य असते. डब्ल्यूएचओच्या म्हणण्यानुसार जास्त साखरेमुळे लठ्ठपणा येतो. विशेषत: मुले जास्त साखर खाण्याच्या सवयीमुळे लहान वयातच लठ्ठ होतात. स्वित्झर्लंडमध्ये विकल्या जाणाऱ्या कंपनीच्या या उत्पादनांबद्दल बोलताना, कंपनी आपल्या देशात या उत्पादनांमध्ये साखर घालत नाही.
शेअर्समध्ये घसण
पब्लिक आयच्या या अहवालानंतर कंपनीचे शेअर घसरत आहेत. गुरुवारी बाजार उघडल्यानंतर नेस्लेचे समभाग 3 टक्क्यांहून अधिक घसरले. बातमी लिहिपर्यंत नेस्ले इंडियाचे शेअर्स 3.39 टक्क्यांनी घसरून 2459 रुपयांवर व्यवहार करताना दिसत होते. जर आपण गेल्या एका वर्षाबद्दल बोललो, तर नेस्ले इंडियाच्या शेअर्सने सुमारे 19 टक्के परतावा दिला होता. बेबी प्रोडक्ट्समध्ये जास्त साखर असल्याच्या अहवालानंतर नेस्ले इंडियाचे शेअर्स 4 महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर आले आहेत. फक्त भारताबद्दल बोलायचे झाले, तर नेस्ले इंडिया भारतीय बाजारातून प्रचंड कमाई करत आहे.
या देशांमध्ये प्रसिद्ध आहेत नेस्लेचे बेबी प्रॉडक्ट
नेस्लेची बेबी प्रॉडक्ट जगभर प्रसिद्ध आहेत. या उत्पादनांसाठी भारत निश्चितच मोठी बाजारपेठ आहे. याशिवाय कंपनीची ही उत्पादने लॅटिन अमेरिका, चीन, रशिया, ब्राझील, इंडोनेशिया आणि सौदी अरेबियामध्येही प्रसिद्ध आहेत. कंपनीच्या विपणन धोरणाबद्दल बोलताना, कंपनी मध्यमवर्गीय लोकसंख्या असलेल्या देशांमध्ये ही उत्पादने अधिक आक्रमक दृष्टिकोनाने लॉन्च करते. सेरेलॅक सारख्या उत्पादनांबद्दल असे म्हटले जाते की ते मुलांसाठी संपूर्ण अन्न म्हणून कार्य करते. अशा परिस्थितीत जेव्हा या पदार्थांमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असते, तेव्हा मुलांना तोटा सहन करावा लागतो.
कंपनीने जारी केले एक निवेदन
नेस्लेने या संपूर्ण प्रकरणावर एक निवेदन जारी केले आहे. नेस्लेच्या प्रवक्त्याने सांगितले की, कंपनी मुलांसाठी बनवलेल्या सर्व उत्पादनांमध्ये गुणवत्तेची विशेष काळजी घेते. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, नेस्ले इंडियाने गेल्या 5 वर्षांत आपल्या शिशु अन्नधान्याच्या पोर्टफोलिओमध्ये जोडलेल्या साखरेचे प्रमाण 30 टक्क्यांनी कमी केले आहे. जरी ते उत्पादनाच्या प्रकारावर अवलंबून असते. कंपनीचे म्हणणे आहे की नेस्ले वेळोवेळी त्यांच्या पोर्टफोलिओचा आढावा घेते. गुणवत्ता, सुरक्षितता आणि चव यांच्याशी तडजोड न करता साखरेची पातळी कमी करण्यासाठी कंपनी वेळोवेळी आपली उत्पादने सुधारत राहते.