
आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक पृथ्वीवर आदळू शकते, असा इशारा अमेरिकन अंतराळ संस्था नासाने दिला आहे. त्याला पृथ्वीवर पाडताना थोडासा निष्काळजीपणाही अनर्थ घडवू शकतो. नासाच्या एरोस्पेस सेफ्टी अॅडव्हायझरी पॅनलने हे स्पेस स्टेशन पृथ्वीवर परत आणण्याचे आवाहन केले आहे. खरं तर, रशिया, कॅनडा आणि जपानसह जगातील 20 देशांनी मिळून 1998 मध्ये आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक अवकाशात पाठवले होते. 15 वर्षे अंतराळात पाठवून ते अजूनही कार्यरत आहे. आता ते पृथ्वीवर परत आणण्याची तयारी सुरू आहे.
पृथ्वीवर येणार 4 लाख किलो वजनाचे आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक, जाणून घ्या नासाने का दिला इशारा
अंतराळवीर या स्पेस स्टेशनचा वापर अवकाशाशी संबंधित रहस्ये सोडवण्यासाठी आणि संशोधन करण्यासाठी करत आहेत. त्यात 200 हून अधिक अंतराळवीर गेले आहेत. इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशन ही एक कृत्रिम रचना आहे, जी पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत आहे. त्याच्या मदतीने तेथे पृथ्वीवरून पाठवलेले अंतराळवीर अनेक प्रयोग करतात. नवनवीन माहिती समोर आणतात.
आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक पृथ्वीपासून सुमारे 410 किलोमीटर अंतरावर आहे. 109 मीटर लांब अंतराळ स्थानकाचे वजन 4 लाख 50 हजार किलो आहे. हे एका फुटबॉल मैदानाच्या बरोबरीचे आहे. $150 दशलक्ष खर्चून बांधलेले, हे अंतराळ स्थानक अवकाशातील जगातील सर्वात महागड्या वस्तूंमध्ये गणले जाते.
अशा परिस्थितीत हे अंतराळ स्थानक देखभालीनंतरही अवकाशात कार्यरत असताना नासा ते पृथ्वीवर आणण्याचा प्रयत्न का करत आहे, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. वास्तविक, नासाला ते आणखी काही वर्षे अंतराळात ठेवायचे आहे, परंतु तसे करण्यासाठी देखभाल आवश्यक आहे. त्यामुळे धोकेही वाढू शकतात. यासाठी हजारो कोटी रुपये खर्च होणार आहेत. अमेरिकेने काही काळापूर्वी अंतराळ बजेटमध्ये कपात केली होती. त्यामुळे ते पृथ्वीवर उतरवण्याची तयारी सुरू आहे.
नासाचे म्हणणे आहे की ते पृथ्वीवर अशा प्रकारे उतरवण्याची तयारी केली जात आहे की कोणत्याही प्रकारची हानी होणार नाही. मात्र, त्याचे लँडिंग नासासाठी सोपे नसेल, असेही सांगण्यात येत आहे. या प्रक्रियेदरम्यान काही निष्काळजीपणा झाल्यास पृथ्वीचे मोठे नुकसान होऊ शकते. नासा आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक पॉइंट नेमा येथे सोडणार आहे. हे ते ठिकाण आहे, जिथे उपग्रह सोडले जातात.
आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक आकाराने खूप मोठे आहे, त्यामुळे त्याच्या विध्वंसाच्या वेळी कोणताही निष्काळजीपणा लोकसंख्येला हानी पोहोचवू शकते. त्यामुळे ते खाली आणण्यासाठी नासा एक अचूक योजना आखत आहे. यासाठी नासा स्पेस टगचा वापर करणार आहे.
स्पेस टग स्पेस स्टेशनला वातावरणात ढकलेल, जिथे ते जळण्यास सुरवात करेल आणि पॉइंट नेमा नावाच्या ठिकाणी ते समुद्रात सोडले जाईल.
स्पेस स्टेशनमध्ये अनेक हायटेक सुविधा आहेत. अशी अनेक उपकरणे आहेत जी आपोआप काम करतात आणि अंतराळवीरांना अनेक प्रकारची माहिती देतात. हायटेक कॅमेऱ्यांसोबतच त्यात सेन्सर्सही बसवण्यात आले आहेत. त्यांच्या मदतीने अंतराळ स्थानके, हवामान बदल, नैसर्गिक आपत्ती आणि पर्यावरणातील बदल याविषयी नवीन माहिती प्रसिद्ध केली जाते.
